Keutenberg

Bed and Breakfast en Ecotuin


Januari


Week 2
 

Cayennepeper                          gedroogde Cayennepeper      Steeltjes

Cayennepeper is een plant die het buiten prima doet. Hoogstens bij een slechte natte zomer zal de plant het moeilijk hebben en dan zou een koude kas uitkomst bieden.
Als de vruchten rijp zijn kun je er sambal van maken (zonder conserveermiddel niet lang houdbaar). Ze kunnen ook 'aan de lucht' op een donkere plek gedroogd worden. Wij doen dit op de zolder. Ze zijn dan heel lang houdbaar.
Wat erg leuk is, om zelf cayennepeperpoeder te maken. Dit poeder kun je in onnoemlijk veel gerechten gebruiken als smaakmaker. Je haalt van de goed gedroogde vruchten de steeltjes af.

Blender                    vermalen Cayennepeper         Cayennepeper bewaren 

De gedroogde pepers (inclusief de pitjes) doe je in een blender en zet deze op hoge snelheid. Als sommige pepertjes niet goed onder de messen komen dan helpen we ze even door om te roeren (natuurlijk als het apparaat uit staat!).
Je krijgt dan een mooi poeder waar waarschijnlijk nog wat hele pitjes en vezels in zitten. Wij zeven de poeder om een mooi egaal poeder te krijgen.
Dit poeder doen we in een potje dat goed afgesloten kan worden zodat er geen lucht en vucht bij kan komen.
Let wel op: als je het poeder uit de blender haalt of in het potje doet zal er wel wat 'stof' in de lucht komen dus hou een zakdoek of drie paraat.

Heemst bloem                   Heemst wortel                            gedroogde wortel 

De Heemst is een fraaie plant met mooie Hibiscusachtige bloemen en kunnen meer dan een meter hoog worden. Dat deze plant ook bekend staat om zijn gezondheidswaarde weten veel mensen nog niet. De plant heeft dus een meerwaarde, mooi in de siertuin en gezond in de keuken.
Je kunt eigenlijk alle delen van de plant in de keuken gebruiken maar de wortels zijn het meest bekend. Oorspronkelijk werden hiervan de Marshmallows van gemaakt maar nu gebruikt met ook veel glucosestroop e.d.
Als de wortels goed schoon geborsteld zijn, de grond moet ervan af, kun je het beste de wortels schillen want dan wordt je product straks mooi wit (niet perse nodig).
Vervolgens snij je de wortels in kleine stukjes en je kunt ze dan drogen, bijvoorbeeld op een donkere droge zolder.

bewaren                        pepermolen                  zeven

De heemstwortels kunnen daarna heel lang bewaard worden in potten met goed-sluitende deksels.
Je kunt de gedroogde wortelstukken vermalen in een pepermolen of koffiemolen. Daarna nog even in een fijne zeef zeven zodat je een soort meel over houdt. Wat in de zeef blijft zitten eventueel nog een tweede keer door de peper- of (elektrische) koffiemolen draaien. Bewaren in een goed sluitbare pot.

Blender                  Heemst meel                       Marshmallows

Een blender is toch wel een heel mooi apparaat voor het vermalen van producten. Koop een goede kwaliteit met voldoende vermogen en je hebt er je hele leven iets aan.
Op internet vind je verschillende recepten om met heemst te koken. Wij hebben al jaren ontzettend veel plezier van het boek: Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Dr. Geert Verhelst (ISBN 90807784 2 7). Dit kilo's zware boek bevat zo veel informatie over de meest uiteenlopende planten dat je er niet in uitgelezen raakt. Van oorsprong, bodem- en klimaatbehoefte, teeltwijze, voedingswaarden, gebruik en nog veel meer. Een echt handboek en een aanrader.

Een eenvoudig recept is het maken van heemstkoekjes:

Authentieke marshmallows maken
Benodigdheden: 10 gr heemstpoeder + extra heemstpoeder * 15 gr water * 15 gr honing (of ahornsiroop)

Om heemstpoeder te verkrijgen snijd je de wortel in stukjes. Droog de wortelstukjes (leg ze op een vel papier rustig in een kamer te drogen) en vermaal de wortelstukjes met een koffiemolentje tot een fijn poeder.
Verwarm het water met de honing en roer goed zodat de honing in het water oplost. Neem de kom van het vuur. Voeg de heemstpoeder toe en klop het mengsel met een mixer op hoge snelheid tot een spiegelglad, kneedbaar beslag. Strooi de extra heemstpoeder uit op een bord en leg daarop het beslag. Vorm een platte rechthoek van het beslag. Laat het beslag rustig drogen. 

We hebben jullie met bovenstaande ideeën laten zien wat je met producten, die je het vorig jaar geteeld en geoogst hebt, in het winterseizoen kunt doen. Als je zowel tuinieren en koken een leuke hobby vindt, stem dan beide activiteiten op elkaar af, te beginnen met het zorgvuldig overwegen wat je in je tuin gaat kweken.

Week 1

Tomaten bewaard            Rijpe tomaten uitgezocht     Ingekuilde wortelen

Tomaten bewaard: in december, vlak voor de ergste nachtvorst, hebben we de laatste tomaten in de kas geplukt. Ze waren nog niet rijp en dus nog groen maar wel volgroeid. We hebben ze op een koele plek gelegd.
Rijpe tomaten uitgezocht: Begin januari zijn verschillende tomaten toch nog rijp geworden. De smaak is wellicht een beetje flauw, maar voor een tomatensoep (zie beneden) zijn ze heel erg geschikt. De kleintjes smaken heel fijn op een boterham met kaas. Toch mooi, eigen tomaten die je nog in januari kunt eten.
Ingekuilde wortelen kun je eenvoudig de hele winter door 'oogsten', Ze zijn begin november ingekuild en hoe dat moet kun je elders lezen. Een paar worteltjes meekoken voor tomaten soep geeft deze soep een fijne zoete 'afdronk'.

Raapjes                              Roodlof                              Veldsla

De bovengenoemde groenten staan nu nog gewoon in de tuin en zijn winterhard.
Het zijn ideale groenten voor een verse en gezonde wintersalade en we hebben een deel uit de tuin gehaald.
De raapjes zijn ideale knolletjes voor een licht-zoete smaak. Na het schoonmaken kun je ze grof raspen of in kleine smalle reepjes snijden.
De roodlof geeft, gesneden, een hele fijne zacht-bittere smaak aan de salade. Natuurlijk geeft het de salade een mooie kleur. De hoofdkrop hebben we vorig jaar geoogst maar de plant verder laten staan, zie zitten er kleine kropjes aan die geoogst kunnen worden.
Veldsla, uit de valeriaanfamilie, is één van de meest waardevolle groene groenten die we de winter door gewoon uit onze tuin kunnen halen. Tenminste als je het in het najaar gezaaid hebt. Als je hier en daar een plantje laat staan dan komen er bloempjes en later zaadjes in. Ze zaaien zich vanzelf uit, vaak op onverwachte plekken en als deze nieuwe plantjes niet in de weg staan kun je ze laten staan want ze voelen zich er prettig.

Winterpostelein                Worteltjes                           Ingrediënten voor salade

Ook winterpostelein, niet voor niets het woord winter in zijn naam, is ook een uitstekende groente voor een wintersalade. Als wat planten blijven staan kunnen ze eveneens zorgen voor nieuwe plantjes het volgend jaar.
Worteltjes die uit de kuil komen zijn, naast raapjes, een vitaminerijk onderdeel van de salade. Je hebt ze in verschillende kleurtjes, daarmee kun je de salade een zeer smakelijk uiterlijk geven.
Deze salade is niet alleen lekker bij een warme maaltijd, maar ook op een broodje gezond.

Bewaarappels uit buitenkast       Appels schoon maken           Appels koken

Houdbare appels, zoals Boskoop, zure Franse, kun je buiten bewaren in het donker in een gesloten kast. Dit regelt de temperatuur. Mocht de gemiddelde 24 uur-temperatuur onder nul komen dan wordt het oppassen. Nu, in januari kunnen we ze goed gebruiken voor 'het appeltje voor de dorst' of appelmoes.
We spoelen de appels en laten de schil zitten als deze mooi gaaf is. Wel halen we de donkere plekken op de schil weg, het steeltje en het klokhuis eruit.
Daarna koken we de appels ongeveer een half uur. Een beetje water op de bodem tegen het vastkoeken maar toch regelmatig roeren waarbij je de onderste appels naar boven haalt. Natuurlijk gaan dan de bovenste appels naar beneden.
Als je een blender (of passe-vite) hebt kun je de pulp tot een fijne appelmoes vermalen. Je zult zien dat van de schil niks meer te zien is, maar wel de voedingsstoffen behouden blijven. Er hoeft beslist geen suiker toegevoegd te worden.

            Tomatensoep           Verse gemengde salade     Appelmoes met kaneel

Et voila, notre menu de jour.
Tomatensoep van verse tomaten met zelf gedroogde bladselder, bio-bouillon en een scheutje room.
Een verse salade van bovenstaande wintergroenten, olijfolie en witte Balsamico naar smaak toevoegen. Hierbij een volkorenbroodje of stokbrood serveren, maar natuurlijk kan het ook patat (van eigen aardappel) met mayo zijn.
Als derde gang een kommetje appelmoes, al of niet met kaneel.

Januari 2021 zijn we begonnen met het oogsten van groenten die rechtstreeks uit de tuin en uit de kuil komen. Deze hebben we verwerkt tot een complete maaltijd. Daarbij hebben we ook eigen gedroogde kruiden toegevoegd.
Dat we dit in januari kunnen doen hebben we natuurlijk te danken aan de werkzaamheden in 2020. Als je zulk een maaltijd in januari kunt eten dan denk je al met vreugde aan het nieuwe tuinseizoen 2021.

Terug naar Januari