Keutenberg

Bed and Breakfast en Ecotuin


Tuinblog 2020


Oktober wijnmaand 01-10-2020

Eetbare sierweide
De herfst is begonnen, de temperaturen zijn stevig gedaald, er valt regen. Natuurlijk is alles nog groen maar de groei is eruit. Er valt veel te oogsten.

Druif gele                     Druif 'Boskoop'             Samen op een bord
Dit jaar hebben we wederom een prima druivenoogst, ook buiten rond de tuinkas. Elke avond plukten we een paar mooie trosjes voor het nagerecht. Nu moeten we alles oogsten want de druiven zijn overrijp. We maken er (gepasteuriseerde) sap van voor in de winter.
 

Citroen                           Aarbeiboom                    Roos 'Peace'
Ons Citroenboompje heeft nu één rijp citroentje, toch leuk dat zulk een subtropisch boompje een echte citroen oplevert.
Dat geldt ook voor de Aardbeiboom, één vruchtje, nog niet rijp, maar wel weer heel wat nieuwe bloempjes. We weten niet of deze bloempjes tot een vrucht kunnen uitgroeien, afwachten wat de winter ons brengt aan temperaturen.
Deze roos, met de naam Peace, heeft blaadjes die in de thee een zacht geparfumeerde smaak oplevert.

Akebia                           Akebia                           Zoethout
De vruchten van de Akebia vallen nu als zoete broodjes uit de struiken. Vanwege de honderden kleine pitjes is de vrucht moeilijk te eten maar je kunt er een thee mee zoeten of een limo van maken.
Een Zoethout struik levert leuke bloemen bovenin de takken maar het gaat om de wortelstokken die de specifieke smaak opleveren. Tientallen jaren geleden veel gebruikt als (gezond) kruidig snoepgoed, nu een beetje in de vergetelheid. 

Szechuanpeper             Paw paw                           Amandelen
De Szechuanpeper is geen peper maar wordt als zodanig in de keuken gebruikt. De rode vruchtjes springen eind september open. Er zit een klein zwart bolletje dat je verwijdert. Het rode hulsje vermaal je in een pepermolen. De smaak is is een combinatie  van friszuur en peper en tintelt in je mond.
De Paw paw begint ook te rijpen en kleurt dan van groen naar geel en begint te geuren. Niet lang bewaren want ze worden er niet beter op. De zachte smaak van deze struik uit de zuurzakfamilie (Doerian)ligt tussen banaan en meloen.
De Amandelen zijn schaars dit jaar vanwege een late stevige nachtvorst tijdens de bloei. 

Olijftomaat                   Dahlia                        Atalanta
De Olijftomaat groeit aan een lage struik, een stevig tomaatje die uiteraard op een, je dacht het al,,,, tomaat lijkt,,,, ter grote van een olijf.
Deze Dahlia (de hele plant is eetbaar) heeft eetbare knollen, maar niet alle knollen zijn even lekker. Mooi toch, zulk een sierplant die ook iets eetbaars heeft waar insecten ook van kunnen genieten.
Als je eetbare tuin natuurvriendelijk is ingericht dan kun je zelfs tot in oktober nog vlinders in je tuin vinden. Zoals deze Atalanta.

Moestuin
De moestuin is nu het meest volgroeid met planten die we in de lente en vroege zomer gezaaid en geplant hebben maar waar al geoogst is staat nu een tweede gewas.

Chayote                  Oost-Indische kers             Vleestomaat (kas)
De Chayote, niet te verwarren met Coyote want die zijn hel slecht te verteren, is een vreemde vrucht om te zien. Geschilde en in stukjes gesneden erg lekker in een mix met andere groentes bij pasta of rijst. De groeikracht van de plant is immens en klimt in één jaar tot halverwege de Walnootboom.
De Oost-Indische kers heeft blaadjes met een radijssmaak en is lekker in een gemengde salade. Ook de bloemetjes zijn eetbaar maar eet ze niet allemaal op want er komen vruchtjes aan die volgend jaar nieuwe plantjes geven.

Black cherry (kas)        Wilde rucula                Boliviaanse komkommer
De Black cherry is één van de 40 soorten tomaten in onze tuin. Grappig dat de verschillende tomaten zo'n verschillende smaak kunnen hebben, van heel zout tot heel zoet.
Wilde rucola heeft een volwaardige rucola smaak en komt volgend jaar vanzelf weer op. Kijken hoe lang we er in de winter van kunnen blijven eten.
De Boliviaanse komkommer is voor ons een nieuwe plant die we gaan uitproberen in de keuken.

Prei                     Tomaat met Pronkboon                   Toscaanse kool
De winterprei is volgroeit maar blijft de hele winter op zijn plaats omdat deze plant kei-winterhard is. Zeer eenvoudig te kweken en waardevol voedsel.
Mede dankzij de bogen met Pronkboon en Tomaat heeft onze tuin nog een prachtige uitstraling. Een beetje jammer om nu te oogsten.
De Toscaanse kool, ook wel Palmkool genoemd, biedt de hele winter koolbladen die, gebakken met andere groentes, een goede mix maken voor Indische gerechten.

Kropsla                      Gele paprika                     Andijvie 
Kropsla kun je al voeg kweken, maar ook laat, zodat je tot in oktober frisse groene blaadjes kunt eten. Zorg wel dat de zon er goed bij kan komen.
Paprika heb je tegenwoordig in alle kleuren, van bruin-paars tot groen-rood. Rauw in kleine stukjes gesneden in bakjes de diepvries in en je hebt ze de hele winter door. Als je er iets van gebruikt, direct in hete olie en niet laten ontdooien, maar dat geldt voor meer rauw bevroren groente.
Andijvie is zo'n groente die ook tot diep in de winter gegeten kan worden. Lekker om aardappelpuree van de maken.

Gele peper             Pepers en paprika's                  Patisson
Naast allerlei soorten Paprika zijn er ook verschillende soorten pepers. De geelwitte peper is niet pittig en heeft een smaak die tussen paprika en peper zit. Andere pepers, zoals de rode in het midden heeft wel veel pit.
Ook Patisson heb je in allerlei vormen en de smaak ligt kort bij courgettes.

Wasabino                         Radijs                                  Mizuna
Wasabino is een pittige bakgroente en de naam Wasabino zit er niet voor niets in.
Radijs kun je ook de hele zomer door kweken, je moet de smaak wel waarderen anders kun je er de dieren in je tuin een plezier mee doen.
Mizuna is een bakgroente maar wij vinden dit rauw ook lekker als je jonge blaadjes gebruikt.

Basilicum                      Gestekte Basilicum      Parakers
We hadden niet gedacht dat je Basilicum zo makkelijk kunt stekken. Dat hebben we gedaan en na een week een takje in een potje en je hebt al wortels. Deze plantjes laten we in potjes in de veranda zodat we in de winter van dit kruid kunnen genieten. De Parakers is nu nog goed eetbaar. Laat je rijpe bloemen waar zaad in zit in de tuin liggen dan heb je kans dat ze spontaan uitkomen. Beter is het binnen drogen en in het voorjaar uitzaaien in bakjes.

Walnoten                    Shiitake                              Kiwibes
We hebben wederom immense hoeveelheden Walnoten en daar zijn we blij mee want deze noot heeft belangrijke voedingsstoffen. 5 noten per dag.
In de vroege zomer hebben de Shii-takestammen minder paddenstoelen opgeleverd maar dit wordt ruim goed gemaakt door de tweede oogst.
De Kiwibessen zijn volgroeid maar nog niet rijp. Straks hebben ze een heerlijk zoete smaak vergelijkbaar met Kiwi's, maar ze zijn makkelijker te kweken als Kiwi's dus een aanrader in de tuin.

Kruidenveld
Het kruidenveld lijkt wel op een klein tropisch oerwoud. De meeste planten verliezen hun blaadjes dus over een dikke maand zal dit gebiedje er anders uit.

Wondklaver                      Vijver met tijm              Appelwortel
Wondklaver is een plant die gebruikt werd als verzorging voor wonden omdat deze desinfecterend werkt maar ook eetbaar. Daarbij is het ook nog eens een mooi plantje waarvan de bloemen zeer decoratief zijn in salades..
Bij het vijvertje ligt een tapijt van Kruipende tijm, als je er met je hand overheen wrijft krijg je een hele fijne geur.
De Appelwortel oftewel Boliviaanse zonnewortel heeft knollen die een beetje naar,,,, appel smaken. De oogst is eind oktober. Bewaar de wortel een paar maanden op een koele droge plaats want in de loop van de tijd wordt de smaak alleen maar zachter en zoeter.

Pronkboon                           Pronkboon        Suikerwortel 
Ook hier hebben we de prachtige Pronkboon staan met de felrode bloemen. Als de peulen van deze plant bruin zijn, kunnen ze geplukt worden, gedroogd en de bonen die er in zitten zijn heerlijk voor het maken van een wintersoep.
De Suikerwortel levert zeer zoete wortels. Wel goed schoon maken want anders schuurt de grond het glazuur van je kiezen.

Monnikspeper           Kruipende munt                    Zoete aardappel
Monnikspeper of Kuisheidsboom is ook weer zo'n mooie eetbare plant. De vruchtjes smaken naar Zwarte peper. Het verhaal gaat dat monniken deze vruchtjes aten om de seksuele drang te verlagen. Andere noemen deze plant medicinaal. U mag alle vruchtjes komen halen...
Met Kruipende munt kun je op een leuke manier de bodem bedekken. Als je er over loopt komt er een hele mooie muntgeur vrij. Natuurlijk kun je deze munt ook in de keuken gebruiken.
De Zoete aardappel zie je steeds vaker in de supermarkt. Het is zeker geen gewone aardappelsoort maar een Ipamoea. Eerder beschreven we hoe je deze planten kunt kweken. In de keuken is het een verrassend nieuwe groente waarvoor je op internet hele mooie gerechten vindt.

Voedselbos  
Het achterste stuk tuin heet 'Tiny foodforest', je moet immers meegaan met de moderne termen van deze tijd. Maar het is gewoon een veldje met leuke eetbare planten. De meeste staan nog maar een paar jaar en we zijn benieuwd hoe dit gebied er over toen jaren uit ziet.

Rush aromatica             Aardkastanje              Olijfwilg
De Rush aromatica zou in april bloeien maar bij ons bloeit hij nu. Er komen rode besjes met witte haartjes aan. Ze zijn zoet, maar klein dus wil je voldoende hebben voor, bijvoorbeeld, een limo dan pluk je je een ongeluk.
Dat geldt ook voor de Aardkastanje. Voor W.O.2 werden ze op meerdere plaatsen gekweekt. Vandaar dat ze op enkele plaatsen nog (ver)wild(erd) voor komen. Ook deze knollen vraagt veel graafwerk omdat ze klein zijn en je er een behoorlijk aantal nodig hebt voor een vol buikje. Of eet er een paar als bijgerecht.
De Olijfwilg bloeit ook nu terwijl dit niet de afspraak is. Er komen kleine rode vruchtjes aan de struik. Later vertellen we meer over het gebruik.

Teunisbloem            Vijg                              Smeerwortel
De Teunisbloem is eetbaar, bloemen, bloemknoppen, zaden, jonge bladeren en wortel zijn eetbaar zolang de bloemscheuten er nog niet zijn. De plant is een keertje in onze tuin terecht gekomen en mag wat ons betreft blijven. Nachtvlinders zijn er dol op.
In onze tuin hebben we verschillende nieuwe Vijgenstruiken. Woelratten zijn dol op de wortels, vandaar nieuwe struiken, maar nu in een ruim omhulsel van kuikengaas.
Smeerwortel, je hebt hele mooie blauwe Siberische, dit is de inlandse met paars-roze bloemen, zorgt voor kali in de bodem en dat is goed voor een aantal planten die dit nodig hebben. Je knipt ze bij de bodem af en laat ze plaatselijk composteren.

 

Mexicaanse meidoorn  Pimpernel                    Snijbiet
Onze inlandse Meidoorn heeft eetbare vruchten, maar de Mexicaanse meidoorn heeft grotere vruchten die rijp goed gegeten kunnen worden. Wel een afwachten of ze hier rijp worden. Zo niet, dan is het toch een leuke plant in onze tuin die maar weinig mensen hebben.
De Grote pimpernel is, met een bepaalde mierensoort, absoluut noodzakelijk voor het Pimpernelblauwtje, een zeer zeldzame vlinder. Wij hebben maar een paar planten en waarschijnlijk niet de juiste mierensoort dus gaan we niet op het vlindertje zitten wachten. Maar het is wel een mooi plantje met eetbare blaadjes.
Tot slot de Snijbiet. We ontdekken steeds meer hoe waardevol deze plant is. Jonge blaadjes zijn goed te wokken, maar de stengels zijn een groot deel van het jaar te eten. Onlangs zagen we een mooi recept voor snijbietsoep. Ga maar eens op speurtocht. Overigens, de verschillende stengelkleuren maken de plant tot een sieraad in het voedselbos.

Leuk dat je de tuinblog weer hebt bekeken. 1 november is er weer een nieuwe. Dan zien we hoe onze tuin langzaam in winterslaap gaat. Hoe we onze tuin de winter door laten komen. Wat in de kuil gaat om de hele winter van te kunnen eten en nog veel meer wetenswaardigheden. Een fijne oktobermaand gewenst.





_________________________________________________________________




September fruitmaand 01-09-2020

Eetbare sierweide
Je voelt dat de zomer ten einde loopt. Veel gewassen zijn geoogst, zoals Wijnbes en Framboos, hoewel enkele doordragende struiken nog vruchten geven (Wat Muts, onze hond, dan ook weer fijn vindt. Ze ziet er dan ook gezond uit.) De druiven moeten beschermd worden tegen de merels.
 

Wilde citroen                 Sperzieboon                Braziliaanse guave
Grappig dat Poncirius trifolia, naast citroentjes, ook opnieuw bloesem heeft. Niet uitbundig maar het ziet er wel mooi uit.
Een paar boontjes van de Sperzieboon die we over hadden en die we in een cirkel rond de Chinese dadel hebben gezaaid hebben. Niet veel maar wel lekker.
De bloemen van de Braziliaanse guave zijn uitgebloeid en er zitten hier en daar eerste vruchtjes.

Olijfkomkommer   Muismeloen                   Watermeloen
In en buiten de kas hebben we grappige exoten zoals, de eetbare Olijfkomkommer en Muismeloentjes. Recepten zijn eenvoudig op internet te vinden.
Maar ook een Watermeloenplant. 

Boomtomaat                  Hibiscus syriacus           Meidoorn
De Boomtomaat heeft nog bloempjes maar er zitten ook al mooie vruchten aan. Met kerst zijn ze dieprood en rijp. In de winter staan ze binnen want strenge vorst kunnen ze niet hebben.
De Hibiscus, hoewel nog klein, heeft al heel wat bloemen die onze thee aromatiseert.
Langs het wandelpad zit de Meidoorn vol met vruchten. We doen er niks mee, maar het ziet er bijzonder fraai uit. Na de vorst verbetert de smaak wat maar dan is het een lekkernij voor de vogels.

Szechuanpeper           Leonotis                     Paw paw
De Szechuanpeper, een tong- en gehemelteprikkelende specerij, kleurt al mooi rood en kan binnenkort geoogst worden. Gemalen is het lekker op kaas in in pasta's.
De Leonotis, met haar etalagebloemen, bloeien. Er wordt beweerd dat bij gebruik jezelf ook telkens een etalage stijgt.
De Paw paw hebben hun dikte bereikt. Nu nog rijp worden dan smaken ze heerlijk. Een kruising tussen meloen en banaan. Da's begin oktober. Door de stevige wind zijn er al een aantal gevallen.


Moestuin
We hebben de moestuin veel water moeten geven. Tussen april en half augustus is vrijwel geen regen gevallen. We zagen veel buien,,, links en rechts van de Keutenberg maar niet op de Keutenberg. De moestuin heeft vooral eenjarige planten die beslist regelmatig water nodig hebben. We geven wel gericht water.
 

Kornoelje Butterfly        Kornoelje                  Paprika
Wat waren de bloemen van de Cornus Butterfly weer mooi. De bessen zijn vrijwel rijp en zijn eetbaar.
De vruchten van de grootvruchtige Cornus zijn beter eetbaar. Toen ze groen waren hebben we ze ingemaakt als olijven. Nu de andere vruchten volledig rijpen, maken we er limonadesiroop van. 
Voor de Paprika was deze zomer natuurlijk ideaal. Groot en prachtig rood.

Pronkboon                  Pronkboon                 Pronkboon
De tomatenbogen over het pad zijn prachtig versierd met rode bloemen van Pronkboon. Maar er zijn ook al rijpe bonen die geoogst kunnen worden en
waarvan de soep straks een echte winterkost is. 

Komkommer            Zoete paprika                  Chayote
September is ook de tijd voor de oogst van exoten zoals Komkommer, Zoete paprika (ingelegd en uitgehold en gevuld met zachte kaas) maar ook Chayote die tot hoog in de struiken kan groeien.
 

IJskruid                           Toscaanse kool      Basilicum
Het IJskruid heeft bloempjes en is nu niet meer fijn te gebruiken voor in een gemengde sla.
De Toscaanse kool ziet er volgroeid uit en zal onze warme maaltijden verrijken bij het maken van sauzen of bijvoorbeeld gebakken rijst.
Natuurlijk is hierbij basilicum ook erg lekker, maar dit kruid drogen heeft niet veel zin want geur en smaak verdwijnen dan snel. De bloemetjes zijn ook heerlijk in een salade.

Pompoen                            Bladkool         Zuid Afrikaanse look  
Voor de Pompoen is het ook een goed jaar. De eerste zijn al netjes neergelegd in de kelder en er zullen er nog meer volgen. Bladkool is lekker voor een soep of een puree. Deze kun je dan op smaak maken met Look.
  

Kruidenveld
Het kruidenveld is een kleine groene oase met verschillende exotische gewassen. Laten we er een paar nader bekijken.
 

Japanse gember                  Hemelsleutel          Boksdoorn (Gojibes)
De bloemknoppen van de Japanse gember, het is natuurlijk geen echte gember, smaken naar gember en kun je dus gebruiken als smaakmaker.
Zelfs de Hemelsleutel is eetbaar, de blaadjes zijn knapperig fris en goed voor in een salade. Het is tevens een medicinale plant. Je moet het wel lekker vinden. De bloemen worden graag door insecten bezocht.
De Boksdoorn wordt wel eens superfruit genoemd vanwege zijn hoge hoeveelheid vitamine C. De vruchten zijn pas echt rijp aan het einde van de herfst.

Apios                              Tomatillo                     Cornus canadensis 
De bloemen van de Apios zien er vreemd uit en ze geuren heel vreemd: een zachte parfumgeur met een vleugje oververhit plastic. De knolletjes kunnen in het najaar geoogst worden.
De Tomatillo wordt nu ook rijp. Je kunt er een heerlijke dipsaus van maken voor tortilla's.
Een heel aparte Kornoelje is de kruipende Cornus canadensis met zijn fraaie bloemen. Zijn we nu in een kruidentuin of een bloementuin?

Voedselbos
Het voedselbos is een mooie overgang van onze hiervoor beschreven tuinen naar het echte natuurbos op de helling naar het riviertje de Geul. Eenmaal ingericht hopen we dat hier nog maar weinig onderhoud hoeft plaats te vinden en toch  vruchten plukken.

Bloem Schorseneer      Olijfwilg                              Augurkenstruik
De Schorseneer is niet geoogst waardoor de bloei een kans krijgt. Toch een mooie plant voor een groentegewas.
De Olijfwilg, met bloemknoppen, maakt bij ons haar tweede zomer mee en groeit goed, mede dankzij het overvloedig water geven. Als de wortels diep genoeg zijn, na drie jaren, moet de stuik zichzelf redden. Dit geldt overigens voor meer struiken en bomen.
De Augurkenstruik heeft natuurlijk geen augurken, maar de vruchten zouden eetbaar zijn wanneer ze blauw gekleurd zijn. We houden u op de hoogte als we het overleven.

Fazantenbes                   Sneeuwklokjesboom        Kaasjeskruid
Wat is de Fazantenbes toch een mooie struik waarvan de bloemen heel lang in de winter onze tuin sieren. Een aanrader voor elk type tuin, behalve voor de 'kattenbaktuin'.
Dat geldt ook voor de Sneeuwklokjesboom met zijn fraaie hangende vruchten die na de bloei tevoorschijn komen. De boom (struik) blijft daarom ook in de herfst mooi.
Het paarse Kaasjeskruid komt ook wel in de natuur voor, maar bij ons mag deze mooie plant een plaatsje in het voedselbos hebben.
      

Bloesem appelboon           Jeneverbes                    Kardoen
Een andere laagstamboom die opnieuw bloesem heeft gekregen is het appelboompje: lente in de herfst. De Jeneverbes, mannetje en vrouwtje, staan nu al enkele jaren in deze tuin. De jeneverbessen hangen er volop aan. In de 19e eeuw waren de hellingen kaal en niet zoals nu met bossen bedekt. Er liepen veelal schapen op en de Jeneverbes was toen 'in het wild' een veel voorkomend verschijnsel. De bloei van de Kardoen is nu ook volop. Mooie plant we doen er niks mee, we hebben immers tuinen van overvloed.
 

Mexicaanse meidoorn           Heemst                  Granaatappeltje
De Mexicaanse meidoorn is vorig jaar geplant en heeft nu al enkele vruchten. Eerlijk gezegd, ze zijn eetbaar, maar we moeten nog uitzoeken op welke manier.
Heemst blijft ieder jaar terug komen als hij op een plekje staat waar hij zich prettig voelt. We hopen nog eens tijd te vinden om van de wortel marshmallows te maken. Voor een eenvoudig recept houden we ons aanbevolen.
Tot slot nog een mooie tropische verrassing, de Granaatappel. In mei kwamen de eerste mooie rode bloempjes en nu zitten er ook granaatappeltjes aan. Je kunt van de bubbels rond het pitje heerlijke sap maken, maar ik vrees dat we hiervoor toch naar de winkel moeten gaan. Niet erg, want we hebben nog zo veel........

Als ik de foto's bekijk vanaf januari tot nu en ik zie de veranderingen in elke maand dan sta ik versteld van de kracht van de planten in één seizoen. Hoe onze tuin per maand verandert. Verbazingwekkend.
Tot over een maand, dan zitten we al weer in oktober. Wat gaat de tijd toch snel.




 

_________________________________________




Augustus oogstmaand 01-08-2020

Eetbare sierweide 
In de eetbare sierweide is het heerlijk vertoeven. Vooral met het warme weer bieden de bomen schaduw die voor de nodige koelte zorgen.
  

Nashipeer                           Moerbei                     Vijg 
De Nashipeer groeit goed maar om te eten is het nog wat vroeg. Wel van de Moerbei kunnen wij nu volop snoepen, heerlijk zoet met veel sap. Direct van de boom in de mond want ze zijn niet lang te bewaren. Oppassen dat je geen sap op je kleren krijgt want dit is een hele goede verfstof. 
De vijg groeit goed maar de hoeveelheid bloemknoppen (vruchten) blijft achter. Jammer, juist nu we al een vijgenboom moeten missen door de vraat van de woelmuis. 

Meloenpeer           Ananaskers                      Peterselievlier
Nog even wachten en dan kunnen we van de Meloenpeer genieten. In de naam zit al een verwijzing naar de smaak: meloen en peer. Eet je hem te vroeg dan smaakt hij naar augurk.
Ananaskers oogsten we nu volop, gelukkig hoef je die niet meteen op te eten, ze zijn langer bewaarbaar. De struik blijft vruchten geven tot de vorstperiode aanbreekt maar dan hebben wij ze al binnen gezet want ze staan met de pot in de volle grond.
De bessen van de Peterselievlier beginnen al rood/zwart te kleuren. Eerst als ze helemaal zwart zijn worden ze geoogst,,, als de vogels ons niet zijn voorgegaan.

Framboos                  Chinese yam                 Appels
Frambozenstruiken heb je in velerlei soorten. Op die manier kun je langer genieten van deze vrucht. Nu kunnen wij iedere week nog vruchten plukken.
Deze Chinese yam, een meerjarige klimplant, hebben we aan de voet van de appelboom gezet, Deze winterharde bataat hebben wij niet geoogst. In de oksels komt een heerlijke geurende bloem en daarna kleine knolletjes. Die je het jaar erna gebruiken om te planten. De wortels hiervan zijn ook te eten.
De appels aan de appelboom hebben geen last van de Chinese yam, we oogsten nu al enkele, hoewel ze nog niet rijp zijn, om sap van te maken. Samen met de druiven uit de serre, die wel rijp zijn, geeft dit een frisse smaak. 

Stamslabonen                Japanse wijnbes         Mimosaboontje
In de boomspiegel van de Chinese dadel staan stamslaboontjes, een experiment. Kijken of we hiervan straks kunnen oogsten.
De Japanse wijnbes geeft dit jaar zoveel bessen dat we ze in de diepvries doen, bewaren voor later.
Het Mimosaboontje heeft het wat moeilijk dit jaar, waarschijnlijk door de droogte. Hopelijk later dit jaar toch nog wat boontjes.  

Paprika                          Komkommer                 Peper   
Deze planten staan in de kas en doen het goed. Wel vragen ze veel verzorging omdat ze niet in de volle grond staan maar in bakken en vooral met het warme weer hebben ze veel water nodig met voeding. 


Moestuin
De moestuin heeft veel last van de droogte daarom beregenen wij de tuin één keer per week. Dit doen we gericht met een tuinslang in een gieter. Daarnaast doen we veel aan mulchen zodat de bodem niet te snel uitdroogt. Pas gezaaide veldjes bedekken we met jutte en krijgen iedere dag water.
 

Pompoen                        Roodlof                          Koolrabi
De eerste pompoenen worden geoogst. Zo gauw het steeltje verhout is worden ze afgesneden. Deze pompoenen zijn bewaarbaar tot volgend jaar maart/april. We eten ze nu niet want er is genoeg te oogsten, we bewaren ze voor de winterperiode in de kelder.
De Roodlof is een sla type. Je moet wel van een bittere smaak houden. Gemengd met andere 'sla' soorten vinden wij het lekkerst.
Deze koolrabi smaak hetzelfde als zijn groene variant, geeft meer kleur aan de moestuin.

Tomaten                        Tomaat                        Courgette
Tomaten heb je een vele soorten; cherry, bes, vlees, droogtomaten en kleuren; geel, rood, groen, rood, zwart. Samen in een mand geeft een feestelijk gezicht.
De dikste en grootste (vlees) tomaten vinden wij het lekkerst. De plant heeft het minste opbrengst in aantal maar niet in gewicht.
Deze klimmende courgette heeft een steun gekregen waaraan de lange vruchten kunnen hangen.
 

Paprika                          Peper                        Paprika
Paprika's zijn er ook in vele kleuren, deze groene moet eerst nog kleuren voordat ze geoogst worden.
Wanneer de pepers rood zijn,worden ze geoogst om vers te gebruiken en om te drogen.
Deze gele paprika's worden niet eerst groen maar meteen geel en blijven dan ook geel.
 

Rode bes                      Chinese bieslook               Kamille
De laatste rode bessen zijn geoogst, deze struiken staan onder een Notenboom en daardoor rijpen de bessen later. Op deze manier heb je spreiding van de pluk.
De Chinese bieslook begint de bloeien, De bloemknoppen kun je frituren en wanneer de bloem helemaal open is, zijn de bloempjes lekker en mooi in een salade. Ze smaken naar knoflook.
Zodra de bloemen helemaal open zijn wordt de Kamille geoogst en meteen gedroogd. Lekker om in de winter kamillethee te zetten.

Geel ABC kruid        Knolselderij                      Bramen
Het bloemetje van het Geel ABC kruid staat bekend als een sensatie in je mond. Het is niet verstandig het hele bloemetje in een keer op te eten want dan sta je in 'brand'. Een bloemetje in kleine beetjes verdelen over een salade is heerlijk en het blad ook.
De knolselderij begint een knol te krijgen, hopelijk gaan ze nog wat dikker worden. Knolselderij houdt niet van een groeistilstand, dus geef ik eenmaal per week water wanneer er niet voldoende regen valt.
Nu plukken we volop Bramen en zoals het er naar uitziet zullen we nog heel lang bramen kunnen plukken. Lekker in de yoghurt, om een smoothie, milkshake of jam van te maken.

Kruidenveld
Het kruidenveld wordt langzaam een dicht 'oerwoud'. 

Heemst                                Venkel                     Hortensia
De bloemen van de Heemst zijn eetbaar en de wortels te oogsten. Van de gedroogde wortels heb ik geprobeerd marshmallows te maken, helaas is mij dit niet gelukt. Hopelijk vind ik iemand die hier ervaring mee heeft en me een keer helpt. Oorspronkelijk werden de marshmallows van de Heemstwortel gemaakt.
Venkel kun je als kruid en als groente kweken. Dit is de venkel als kruid en om de zaden te oogsten voor 'thee'.
De Berghortensia, Hydrangea serrata 'Oamacha' betekent zoveel als 'grote zoete thee'. Door het blad te drogen ontstaat een zoetere suikerverbinding en daardoor krijgt de 'thee' (is eigenlijk een Tisane) een zoete kruidige smaak. Heeft veel schaduw nodig en vocht. 

Boerenwormkruid          Kaasjeskruid              Sint Janskruid
Boerenwormkruid is een uitstekende plant om te gebruiken tegen allerhande ongedierte en is tevens een medicinaal kruid.
Van het Kaasjeskruid kun je jonge blaadjes, de zadendozen en bloemetjes toevoegen aan salades.
Sint Janskruid is een kruid dat sinds eeuwen als natuurlijk medicijn wordt gebruikt bij angsten en licht depressie.
Gebruik deze kruiden nooit als je er geen verstand van hebt.


Monnikspeper         Apios                                  Bernagie 
De Monnikspeper wordt ook wel de kuisheidsboom genoemd en is een medicinale plant. De monniken in de kloosters  probeerden hun kuisheid te bewaren door het eten van veel bessen van deze plant. Vandaar kuisheidsboom?
De bloemknop van de Apios (of Aardnoot) is al aanwezig. Spoedig groeit deze uit tot een mooie bloem. De Aardnoot is oogstbaar in het najaar om te eten.
De bloemetjes van de Bernagie, ofwel komkommerkruid, zij niet alleen mooi in de tuin om naar te kijken maar ook mooi en lekker in de salade.

Voedselbos 
Voor wie is het voedselbos?
Ik kom er steeds meer achter dat het voedselbos op dit moment meer voor de dieren is dan voor ons. We zijn regelmatig te laat met oogsten.

Granaatappel               Oost Indische kers        Fuchsia
De Granaatappel heeft vele bloemen, nu nog afwachten of hieruit vele vruchten komen. Ze zullen waarschijnlijk onvoldoende rijp worden.
De Oost-Indische kers is een dankbare plant, zaait zichzelf en de blaadjes en bloemen zijn eetbaar (radijsachtige smaak). Daarnaast is het een mooie bodembedekker.
Deze Fuchsia 'Riccartonii' bloeit langdurig met sierlijke bloemen en de bessen zijn eetbaar. Zijn goed droogtebestendig.

Kardoen                    Abrikoos                              Appelbes
De Kardoen is een tweejarige plant maar maakt na de bloei nieuwe scheuten zodat de plant een aantal jaren op dezelfde plaats blijft staan. Het eerste jaar worden de bladnerven gegeten maar dan heb je het tweede jaar geen bloemen. Insecten zijn verzot op deze plant.
Zoals we al eerder vermelden hebben we de abrikozenboom vorig jaar geplant en dit jaar waren er al 3 abrikozen te scoren. 2 Abrikozen hebben we gegeten en de laatste hangt nog aan de boom. Voor ons was de Abrikoos om te kweken nieuw. Wanneer is deze vrucht echt rijp? Als de vogels er aan zitten? De ervaring die wij nu hebben opgedaan is om de Abrikoos te plukken als hij een mooie oranje/gele kleur heeft. Daarna een paar dagen binnen laten narijpen.
De Appelbes is zeer geliefd bij de vogels, ze waren nog niet helemaal rijp maar de vogels zijn ons voor geweest. Geen enkele Appelbes meer op ééntje na, die mogen ze ook hebben. Volgend jaar een net erover. Samen eten is goed maar niet alles opeten. 

Chinese braambes            Augurkenboom     Kaardenbol
De Chinese braambes, Rubus tricolor, is een mooie groenblijvende beloopbare bodembedekker met witte bloemen waar oranje/rode vruchten aankomen. Echter je moet 2 verschillende planten hebben wil je vruchten krijgen.
De vruchten van de Augurkenstruik zijn rijp wanneer ze blauw kleuren. De gelei is zoet en doet denken aan meloen maar de zaden en schil zijn giftig.
De kaardenbol dient als voedsel voor insecten en vogels. De wortel wordt medicinaal gebruikt.






_________________________________________________________________






Ecotuin Keutenberg na de langste dag 01-07-2020


De tuin is nu volledig ontwikkeld. We zitten in een overgangsperiode van bloei naar oogst. Niet dat er nog niet geoogst is, maar oogsten krijgt nu de overhand.

Klik op Eetbare sierweide voor een video impressie.
We nemen u nu ook met behulp van video's langs de verschillende tuinen. De eerste, aan de voorkant, de Eetbare Siertuin.
We willen laten zien hoe mooi een tuin met 'eetbare' planten kan zijn.

Chinese dadel           Moerbei                         Akebia

De Chinese dadel heeft ontelbare piepkleine bloempjes. we zijn benieuwd of we dit jaar voor het eerst serieuze vruchtjes krijgen. Natuurlijk is deze struik geen Dadel, maar de vruchtjes zijn net hele kleine dadeltjes.
De bloemsem van de Zwarte moerbei stelt niet veel voor, de vrucht heeft een framboosachtig uiterlijk. De smaak heeft een bijzonder eenmalig aroma. Nog even wachten dan is het 'smullen maar'.
De Braziliaanse guave heeft nu volop prachtig gevormde bloemen met mooie kleuren. Vorig jaar de eerste vruchten gehad. We hebben de vogels helaas niet kunnen vragen hoe ze smaakten. Overigens is de Braziliaanse guave geen guave, maar de vruchten lijken er op.

Boomtomaat          Paw paw                        Daglelie

De Boomtomaat, die overigens geen tomaat is (Nachtschadefamilie), heeft nu bloesem, maar ook al de eerste groene vruchtjes. Rond Kerstmis zijn ze mooi dieprood en erg lekker. Wij maken altijd vruchtensap van de vruchten.
De Paw paw heeft nu ook zijn vruchten. Deze, onder de Zuurzakfamilie horende, struik geeft heerlijke koele schaduw bij warm weer. De vruchten zijn in oktober rijp.
De Daglelie is een leliesoort met werkelijk heerlijke bloemen. Je kunt er nu volop van eten want de planten zitten vol met bloemen. Ze smaken een beetje als sla, maar wij vinden ze zoeter.

Komkommer                 Akebia                              Dahlia

De Komkommer heeft volop bloei, maar we hebben ook al enkele vruchten kunnen eten. Voor de bestuiving hebben we personeel ingevlogen.
De Akebia hangt aan een metalen boog voor onze keukendeur. Het ziet er nu prachtig groen uit, maar ook in de winter heeft dit een mooie uitstraling. De heerlijk geurende bloei is voorbij, de vruchten hangen nu te rijpen. Ideaal voor sap.
Deze Dahlia soort is mooi vroeg, maar ook nog eens eetbaar. Dat geldt voor de bloemen maar ook voor de knol.

Klik op Moestuin voor een video impressie.
Deze video laat de sierlijke moestuin zien. Wellicht een beetje storend is de slakkenwal, het gaas om de moestuin (zie video ecotuin keutenberg slakkenwal), maar laat u verrassen door de prachtige plekjes in deze tuin.

Houttuynia                        Passiflora                        Moerasspirea

De Houttuynia of Moerasanemoon bestaat in veel kleurvariaties. De jonge blaadjes zijn heerlijk in gemengde salade maar de blaadjes kun je ook als spinazie verwerken. Het grappige is, dat het hart van de bloem centimeters kan uitlopen. In China wordt ook de wortel gegeten. De smaak lijkt een beetje op Koriander.
Tussen het terras en de sierlijke moestuin hebben we een Passieflora geplant. Ongelofelijk wat een groeikracht, maar vooral wat een prachtige bloemen. Het zijn kunstwerkjes. Benieuwd of de vruchten in ons klimaat op smaak komen.
Van de Moerasspirea die naast het vijvertje staat wordt gezegd dat deze plant een geneeskrachtige werking heeft (bladeren en bloemen gedroogd om thee van te trekken) en. of dit klopt kunt u zelf nagaan: komt er nog een blogversie 1 augustus dan is de kans groot dat het waar is.

Pompoen                     Goudsbloem                    Pronkboon

In de sierlijke moestuin hebben we een metalen hekwerkje gezet waartegen een paar Pompoenen omhoog groeien. Deze kunnen, als ze boven zijn, over de Meidoorn verder kruipen.
Van Goudsbloemen eten wij de bloemblaadjes in de gemengde slalade. Natuurlijk heeft de plant in deze tuin sierwaarde.
Dat geldt zeker voor Pronkboon. Wat heeft deze slingerende klimmer een mooi rode bloemen. Bij elke boog, waar ook een Tomaat staat hebben we een plant gezet. De Pronkboon is nu al boven aan de boog aangekomen, straks zie je de boog niet meer, alleen die grappige slingeraar met zijn prachtige rode bloemen. De Tomaat vindt dit niet erg.....

Koriander                       Aardappel                Kerrieplant

Koriander is een kruid uit het oosten. Het is ook een fraaie plant die, zoals vele hier beschreven planten in de siertuin niet zou misstaan. De smaak lijkt een beetje op Houttuynia (grapje). De verse groene blaadjes maar ook de zaadjes worden gebruikt.
De Aardappel, tja, wat moet je daarover schrijven? In ieder geval dat, naast de leuke bloemen, het één van de belangrijkste voedselleveranciers is. Frites natuurlijk.
De Kerrieplant vormt, evenals de hierboven beschreven Koriander, een mooie groene omheining rond een moestuinveldje. Wij laten tijdens het komen een paar takjes in de soep of saus hangen voor een kruidige smaak die op kerrie lijkt.

Klik op Kruidenveld voor een video impressie.
In het kruidenveld staan een aantal onbekende planten die toch in de keuken gebruikt kunnen worden maar eigenlijk ook een plaats verdienen in de siertuin. We lopen er met deze video even langs.

Tomatillo                            Indiaanse bieslook         Sint-Janskruid     

De Tomatillo, nu mooi in bloei, maar straks met vruchten waar je een heerlijke dipsaus van kan maken.
De Indiaanse bieslook, één van de looksoorten in onze tuin, bloeit bijzonder fraai, maar de blaadjes en (jonge bloempjes) kunnen in gerechten gebruikt worden. Alle looksoorten hebben een looksmaak, dat is een open deur, maar allen toch weer  net iets anders.
Sint-Janskruid komt uit de geneeskrachtige hoek. Daar ligt onze deskundigheid niet, maar in onze tuin staat het plantje er fraai op.

Klik op Voedselbos voor een videoimpressie.
Ons Tiny voedselbos, waarom zouden we niet mee doen met die modieuze namen, begint steeds voller te worden. Deze video geeft een impressie van wat er zo allemaal te vinden is.

Hosta                         eetbare Fuchsia             Aardkastanje

De Hosta is heel bekend om zijn fraai uiterlijk. Er zijn verenigingen van hostaliefhebbers en er zijn speciale hostakwekers. Je kunt elk voorjaar eenderde van de nieuwe scheuten oogsten zonder dat de plant ervan lijdt.
Bij de Fuchsia worden zowel de bloemen als de bessen geoogst. De bladeren kun je gebruiken in de thee. De bessen kun je pas oogsten als ze helemaal zwart zijn, ze komen dan ook makkelijk van de plant los.
De Aardkastanje werd vroeger op het veld gekweekt als voedsel. Het gaat om de knollen. Op sommige plaatsen staat de plant nog in het wild, maar ook in onze tuin. Ze bloeien lang.

Rapunselklokje    Teunisbloem                  Fazantenbes

Het Rapunzelkokje is een beschermde plant die je in de natuur vooral moet laten staan! Het is een vergeten groente waarvan je de worteltjes (notensmaak) kunt eten, maar ook de blaadjes (in een gemengde salade).
De Teunisbloem is het eerste jaar niet mooi, maar in het tweede jaar prachtig met gele bloemen die tegen de avond open gaan en in de ochtend sluiten. Het eerste jaar alleen rozetten, het tweede jaar met de prachtige bloemen. Medicinaal.
De Fazantenbes is een struik met werkelijk heel mooie bloei die lang mee gaat. Uiteindelijk komen er zwarte besjes aan die iets meer zuur zijn dan zoet.

Tot slot: Wij hebben willen laten zien dan een voedselbos niet alleen een heel mooie natuurlijke manier van gezond voedsel kweken is. Gezond voor mensen en milieu. Het kan ook een prachtige omgeving zijn.





_________________________________________________________________






Zomer in de ecotuin op 01-06-2020

Het voorjaar, de lente is achter de rug, we duiken hoog zomer in. 
Hoewel het voorjaar zowel veel 'zomer' maar ook veel 'winter' liet zien, getuige
de nachtvorsten tot in mei. Dit zien we ook in de tuin. 

Eetbare sierweide

Deze is nu volledig groen en het is mooi om de overzichtsfoto's van de verschillende tuinen met elkaar te vergelijken. De Lavendel staat vol in bloei, aan de Druif zitten trosjes met hele kleine druiven, de Moerbei heeft groene vruchtjes. Eigenlijk is alles er al maar het moet nog verder ontwikkelen en rijpen.


Poncirus trifoliata      Roos                        Aardbeiboom
De Poncirus heeft nog maar pas zijn laatste mooie witte bloemen verloren en de eerste 'citroentjes' zitten aan de struiken. Straks weer lekkere bitterzure thee van maken.
De Rozenstruik is pas een paar dagen in bloei en die bloei is massaal. Het snoeien van de oude takken in het najaar heeft tot deze bloei geleid want zonder snoei wordt het niet veel.
De Aardbeiboom heeft helaas last gehad van de late nachtvorsten en daarom zitten er geen jonge vruchtjes aan. Nou,,, eentje dan.


Ananaskers                   Erwtenstruik                Braziliaanse guave
De Ananaskers hebben we in de veranda laten overleven, dus geen last van de nachtvorst, waardoor we nu een robuuste struik hebben met heel wat vruchten.
De Erwtenstruik staat nu voor het tweede jaar in deze tuin en het aantal erwten is verrassend groot. Ze zijn eetbaar en later zullen we schrijven hoe ze smaken.
De Braziliaanse guave kreeg altijd veel mooie bloemen maar nog nooit echt vruchten die te eten waren. Nou ja, een paar, maar hoe die smaken zullen we aan de vogels moeten vragen.

 

Framboos               Komkommer en Peper        Daglelie
De framboos is ook goed gesnoeid en op het nieuwe hout van vorig jaar zitten veel vruchten.
In de kas zitten vooral Komkommer in ruime bakken en Peper in de volle grond en in bakken.  Over de bakken hebben we kokosmatjes gelegd om uitdroging te voorkomen.
De daglelie beging nu te bloeien. De oranje bloemen sieren de tuin maar de bloemblaadjes zijn prima eetbaar en smaken naar kropsla. De bloemen zijn heel mooi om gerechten op te fleuren.

Haverwortel                 Schisandra chinensis    Stauntonia hexaphylia
De Haverwortel bloeit vooral in de ochtend maar de paarsblauwe bloei is van een bijzondere schoonheid. De wortel is, net als Schorseneer met gele bloemen, eetbaar maar wij laten hem gewoon staan. De pluiszaden komen ook bij onze buren in de tuin die verrast zijn over de schoonheid van de plant.
De Schisandra is winterhard en heeft nu bloei die hopelijk snel over zal gaan in vruchten. 
De Stauntonia heeft erg veel last gehad van de late nachtvorsten die de bloeiaanzet hebben vernield. Op de blog van 1 april is de eerste bloei nog te zien. Maar de plant laat zich niet uit het veld slaan en heeft gewoon nieuwe bloesem aangemaakt.


Moestuin

De sierlijke moestuin begint behoorlijk groen te worden. Het meeste staat er nu in, sommige soorten hebben al een steivg formaat maar anderen moeten hun grootste groei nog krijgen. Zoals de tomatenplantjes bij de bogen waarvan de meesten de nachtvorst overleefd hebben. Midden zie je een uitgelopen Pastinaak, we hebben er eentje laten staan en de bloei is 'siertuinwaardig'.

 

Aardappel met vlas            Bieslook                Basilicum
Tussen de rijen met aardappel hebben we weer vlas gezaaid. Het zaad hebben we vorig jaar zelf geoogst. Het vlas is niet alleen mooi maar het zou ook ziektes afremmen.
Bieslook siert onze tuin nu ook, de bloemen zijn heerlijk in een salade. We gebruiken het wel nog vers, evenals andere looksoorten elders in de tuin.
De Basilicum is voor gekweekt en groeit nu snel. Wij drogen dit niet omdat de smaak erg verdwijnt, maar we zorgen dat we er zo lang mogelijk van kunnen eten.


Braam                      Kolen en sla                          Erwt
De Braam is in volle bloei, maar er zijn zelfs al heel wat kleine vruchtjes zichtbaar. Ook deze plant vraagt goed snoeiwerk.
We hebben verschillende soorten kolen, Spitskool voor in de zomer en vroege herfst, Palmkool en Witte kool voor de winter. We hebben er dit jaar Kropsla tussen gezet.
Erwten en Peulen staan linksachter in de tuin en deze kruipt langs gaas omhoog. Toevallig gisteren de eerste portie Peulen gegeten. Wat zijn die vers toch verschrikkelijk lekker.


Kropsla                     Ui en wortel                            IJskruid
De Kropsla staat dus tussen de koolplanten en daarmee krijgen ze niet de volle zon waardoor ze minder snel gaan schieten.
 Daar kunnen we een paar weken van eten maar zorg ervoor dat je tijdig opnieuw zaait.
Van Ui en Wortel is bekend dat ze elkaars belagers uit de buurt houden. Ze hebben dan ook beiden een specifieke geur. 
IJskruid is een tamelijk onbekend gewasje maar een aanwinst in de keuken. Als je een gemengde sla maakt mogen deze blaadjes niet ontbreken. Proef er maar eens eentje, een zacht zoutig hapje.


larve Lieveheersbeestje   Courgette en Pompoen         Cornus butterfly
Als je dit 'insectje' in je tuin hebt mag je van geluk spreken maar ook onze complimenten. De tuin is schoon en zonder pesticiden. De larve van het Lieveheersbeestje eet veel luizen (wat dan weer voor deze beestjes niet zo leuk is, maar daar zijn wij niet verdrietig om).
Ook dit jaar een hekwerk voor Courgette en Pompoen. De klimmende Courgette en Pompoen gaan langs het hekwerk omhoog. Daar aangekomen mag hij wat ons betreft door de Meidoornhaag verder kruipen.
De Cornus butterfly, met zijn vlinderachtig witte bloemen. Op 1 mei lieten we de bloemen al zien maar toen waren ze nog groen. Nu zijn ze stralend wit en een sieraad in onze tuin. De rode bessen zijn eetbaar.


Kruidenveld

Vorige blog was het kruidenveld nog vrijwel helemaal kaal, maar dat is nu wel even anders. Wat één groeimaand kan doen. Over twee maanden zijn de kastanjepalen 'bekleed' met klimmers.


Iris foetidissima                  Pyrethrum                  Indiaanse bieslook
De Iris foetidissima, soms wil je gewoon een plant hebben die je ontzettend mooi vindt. Net zoals de Passieplant die over een maand bloeit met zijn bloemen die waarlijke kunstwerken zijn. Moeilijk te krijgen.
Pyrethrum,,, neen hè,,, ze zullen toch niet spuiten? Neen hoor, maar het is een mooi plantje met margrietachtige bloemen. Ze zijn wel licht insectenwerend en niet schadelijk voor het ecologisch evenwicht.
Indiaanse bieslook, je hebt veel soorten bieslook, elk met zijn eigen smaak. Sommige gaan met hun smaak richting 'Ui', anderen weer richting 'Knoflook'. We hebben vier verschillende soorten.


Kamille                    Krentenboom              Braakwortelspirea
De Kamille (echte) hebben we vorig jaar een beetje van laten staan en heeft zich spontaan uitgezaaid. Da's makkelijk en spaart tijd. Kamillebloempjes worden rond de Middellandse Zee gebruikt voor thee (eigenlijk moet je Tisane zeggen), maar ook op de Keutenberg.
Het Krentenboompje is natuurlijk, als vroege bloeier, zijn witte bloempjes kwijt en de eetbare 'krentjes' zitten er al aan.
De Braakwortelspirea (Gillenia trifoliata) wordt ook wel 'Indian Physic' genoemd. De wortels schijnen een heilzame werking te hebben en vroeger door Indiaanse stammen gebruikt. 

 

Voedselbos

Tot slot het voedselbos. Ons laatste project is nog vol in ontwikkeling en daarom ook leuk om in te experimenteren. Menige plant en struik is dan ook al van plaats verwisseld. Het grasveldje midden achter wordt pas in de herfst gemaaid. Daarna zullen andere plekjes niet gemaaid worden. Goed voor bloemen en insecten.


Sneeuwklokjesboom     Aardkastanje                    Salie
De Sneeuwklokjesboom stond met een foto in de vorige blog in bloei, nu zitten er kleine vruchtjes aan. Die moet je niet te oud laten worden van jong en klein zijn ze fijn in de salade.
De Aardkastanje is een gewas dat in het verleden wel vaker in Nederland op akkers voorkwam en geoogst werd (Kunrade). Op enkele plaatsen komt de plant nog 'verwilderd' voor. Wij willen ook een kleine populatie in onze tuin. De knollen zijn goed eetbaar.
Salie heb je in verschillende soorten en met verschillende prachtige bloemen. Het is een smaakmaker voor gerechten of in tisanes. Een
plant die ook in elke siertuin een plaats zou moeten hebben.

Appel                                            Salie
De laatste twee jaren hebben we verschillende soorten fruitbomen geplant. De appelboom heeft gelukkig ook geen last van nachtvorst gehad, mede dankzij de ligging op de helling vlak bij het bos.
Het mooie is de variatie aan planten en struiken in dit deel van de tuin. Deze Salie heeft mooie paars-blauwe bloemen.

We hopen dat u weer via deze blog genoten heeft van onze Ecotuin Keutenberg, nu op 1 juni. De volgende blog is op 1 juli.





___________________________________________________




Het groeiseizoen vanaf 01-05-2020

Het verschil met 1 april is opmerkelijk. Was toen nog alles kaal met een pas ontluikende onderbegroeiing. Nu is alles groen bebladerd. Slechts enkel bomen, zoals de walnoot, zijn pas begonnen met het bekleden van de takken.
Ook in Ecotuin Keutenberg is het groeiseizoen nu volop bezig. Laten we eens gaan kijken.

Eetbare sierweide
Deze tuin is groen getooid. De Kweeperen aan de rechterzijde zijn al uitgebloeid. De druiven laten hun onopvallende bloeiwijze zien, evenals de Zwarte moerbei in het midden. Maar er zijn enkele opvallende bloeiers. We gaan ze eens wat korter bij bekijken.

Akebia                       Framboos                     Erwtenstruik
De Akebia valt op twee manieren op. Ten eerste de aparte paars-roze bloei met zijn aparte uiterlijk. Ten tweede de verschrikkelijk sterke geparfumeerde geur. De struik heeft hulp nodig om omhoog te klimmen, bijvoorbeeld met behulp van een hekwerk. Een ander positief punt is dat het in de winter een groenblijver is. De mannelijke en vrouwelijke bloemen zijn verschillend en voor vruchten heb je twee planten nodig, liefst een versie met paarse en witte bloemen. Het binnenste van de vrucht is eerlijk zoet maar wel veel pitjes. Wel ideaal voor het maken van limo (voor gebruik zeven) Vreemd dat nog maar zo weinig mensen deze struik hebben.
De Framboos staat nu vol in bloei. De kleine groene framboosjes zijn al duidelijk zichtbaar. We hebben deze struiken op plaatsen staan waar andere planten enige beschutting nodig hebben.
De Erwtenstruik is ook een tamelijk onbekende struik. Op enige afstand lijkt deze struik met zijn gele bloemen wel een beetje op een Brem, maar het is een totaal andere plant. Later in het jaar komen er peulen aan waarin eetbare vruchtjes zitten die eetbaar zijn.

Honingbes                    Jostabes                         Moerbei
De Honingbes had al vroeg in het voorjaar bloempjes. Nu zitten er kleine blauwe vruchtjes aan. Nog te vroeg om te eten. De vogels waarschuwen ons wanneer de licht-zure vruchten eetbaar zijn, maar dat doen ze pas nadat het meeste zijn  opgegeten.
De Jostabes is een kweekvorm waarin het uiterlijk van de Zwarte bes nog in terug te vinden is. Deze bes is heerlijk zoet en daarbij zijn de vruchten groter dan andere soortgelijke bessen. Nu zijn de besjes nog groen.
De Zwarte moerbei staat midden in de sierweide. Er zit nu onopvallende groene bloesem aan. De Moerbei is nooit echt als vrucht in onze streken doorgedrongen, wellicht omdat deze kleine boom het in strenge winters wel moeilijk heeft en de vruchten moelijk te bewaren zijn, vanaf de pluk meteen opeten is het lekkerst.

Kaukasische smeerwortel     Nashi peer               Paw paw
De Kaukasische smeerwortel is familie van onze paarse inlandse, maar deze heeft opvallend helderblauwe bloempjes. Dat maakt hem erg geliefd, ook bij siertuinliefhebbers. Smeerwortels, ook deze, weten kalium aan de grond te onttrekken. Als de bloei ver voorbij is kun de plant afknippen en tussen moestuinplanten leggen die baat hebben bij kalium. Daarbij reguleert deze de vochthuishouding.
De Nashipeer, inmiddels uitgebloeid, heeft al kleine peertjes. Gelukkig heeft de late vorst bij deze vruchtboom niet al te zeer huisgehouden.
De Paw paw bloempjes zijn werkelijk sierraadjes. Diep paarse kleuren met van binnen een geel hartje. De bloei duurt maar een week. Wil je veel vruchten hebben dan moet je zelf in actie komen om te bestuiven: Neem een oorwatje en druk rustig in het bloemhartje. Ga zo van bloem tot bloem, dan weet je zeker dat er bestuiving heeft plaats gevonden, zie ook september 2019 op: https://www.keutenberg.nl/Tuinblog-2020/Tuinblog-2019/.

Moestuin
De sierlijke moestuin was een maand geleden nog vrijwel helemaal kaal, op wat kruidenrandjes na. Nu hebben verschillende veldjes al een groene kleur. Wij zaaien heel veel groentes voor in potjes. Voor een tuin van deze grootte is dat te doen, tuinderijen voor verkoop kunnen dat uiteraard niet. De mooist uitgegroeide plantjes gaan, als ze na de kiemblaadjes een paar andere blaadjes hebben, de tuin in. Ook natuurlijk een beetje afhankelijk van het weer en de weersvoorspelling.

Tuinbonen                      Knoflook                     Aardappel met vlas
De Tuinbonen zijn deze keer op een andere wijze ingeplant: Twee rijtjes bij elkaar en daartussen een grotere ruimte voor de groei van een snel bladgewas. Er kan door een kevertje wat bladvraat ontstaan maar daar groeit de plant overheen. Hoe vroeger de grond in des te minder kans heeft de zwarte luis.
De Knoflook was vorig jaar rond eind oktober al gepoot. Knoflook is winterhard en vaak steken ze in februari al hun kopjes boven de grond uit. Nu zijn de planten al groot. Knoflook in het voorjaar gepoot blijft kleiner. (voorjaarsbloeiers poot je ook al in het najaar)
Aardappel laat je binnen bij gematigde temperatuur schieten. Niet te warm want dan worden de scheuten dun en breekbaar. Ze zijn half april de grond in gegaan. Door de ophoging wordt de plant niet alleen gedwongen extra zijn best te doen maar door oppervlakte vergroting kunnen de bedden beter door de zon verwarmd worden. Tussen de rijen hebben we vlas gezaaid. Niet alleen mooi als deze bloeit maar zou de aardappelziekte ook licht tegen gaan (Een idee uit Normandië). Vergeet vlaszaadjes straks niet te oogsten voor het komende jaar. Dat geldt trouwens wel voor meer als je niet elk jaar nieuw zaad en pootgoed wil kopen.

Cornus butterfly             Aardbei                           bloesem Pastinaak 
De Cornus butterfly doet zijn naam eer aan in een sierlijke moestuin. De bloemen zijn wondermooi, eerst groen en later wit. Ze staan in een gedeelte met meer kornoeljestruiken aan de rand van de moestuin. De vruchten zijn eetbaar.
De aardbei is inmiddels ook gaan bloeien. Wij hebben het liefste 'doordragers' zodat we regelmatig een paar aardbeien kunnen nuttigen. Aardbeien ingemaakt of uit de diepvries vinden we niet zo lekker.
Een paar pastinaken hebben we laten staan. Kijken hoe de bloei eruit ziet en of we zaad kunnen oogsten. Pastinaak kan de hele winter blijven staan, maar niet te lang want als het warmer wordt, worden ze 'elastisch'

Bieslook                        Doperwt en peul           Veldsla
Bieslook is één van de looksoorten waar je drie seizoenen lang iets aan hebt. Gesnipperd rauw in een gemengde salade of boven op een soep, maar als je veel hebt kun je er ook mee koken, de bloemen zij lekker in de salade. We hebben verschillende soorten die allemaal op een eigen manier gebruikt kunnen worden en ook een eigen smaak hebben.
Doperwtjes en peultjes zijn ook voorgekweekt en begin april gezet. Nu zien ze er al stevig uit. Het is een klimmende soort die een hekwerkje nodig hebben. Ze kunnen wel twee meter hoog worden. Er bestaan ook staande soorten met een stammetje.
Als je Veldsla eenmaal op een goede plaats zaait en je oogst niet alles en laat het restant in bloei en zaad komen dan heb je een jaar later weer Veldsla. Dit is een typische sla voor de winter, net als Winterpostelein.

rode Melde                     Daslook                     Shii-take
Ook Rode melde is een plant die heel snel in je tuin woekert als je deze in het zaad laat komen. Jonge blaadjes kunnen in een gemengde sla maar oudere zijn taai en bitter.
Daslook hebben we met een paar plantjes en zaadjes 'geïmporteerd' en we kunnen wel zeggen dat dit gelukt is.De plant heeft zich ontzettend uitgebreid. Niet zo erg, hij is weg te schoffelen. De soep is bijzonder lekker. Maar een pesto van 50 gram Daslook, 100 gram (wal)noten, 100 gram groene kornoeljevruchten, 100 gram kaas, olie om de substantie zacht te maken en zout naar smaak is verschrikkelijk lekker. Met de blender of staafmixer goed mengen. Zie ook  2019 op:  https://www.keutenberg.nl/Tuinblog-2020/Tuinblog-2019/Shii-take heeft al vaker de aandacht gehad. Half mei, als het overdag 20 graden wordt kunnen e shii-takestammen gedompeld worden. Als het eerder warm en vochtig geweest is kun je de stammen in de tuin nakijken want soms komen ze spontaan tevoorschijn en kun je ze afsnijden en gebruiken. Zie ook mei 2019 op:
https://www.keutenberg.nl/Tuinblog-2020/Tuinblog-2019/  

Fazant in de kas.
Tja, dan loop je naar achteren en hoor je een hoop gefladder in de kas. Een fazant. We hebben al een Fazantenbes in de tuin, een mooie plant, maar nu ook nog zo'n mooie Fazant-vogel... Vier maanden te vroeg want dan zijn de tomaten aan de pas ingezette planten pas rijp.
Wat kan de tuin toch mooi zijn.

Kruidenveld 
Hier zijn vier veldjes met in het midden een struik. Daarom heen staan verschillende kruiden. De kastanjepalen zijn bedoeld om dit gedeelte van onze Ecotuin driedimensionaal te maken. Hierlangs 'kruipen' planten omhoog.

Meloenstruik                   Dotterbloem en tijm   Kruipende kornoelje
De Meloenstruik is natuurlijk geen Meloen maar heeft wel de geur en ook nog eens aparte bloemen. Een sierstruik waarvan de bast gebruikt kan worden voor het aromatiseren van gerechten. Zoals dat ook met Kaneel gebeurt.
Dotterbloem staat in en Tijm langs deze kleine vijver. Bepaalde amfibieën houden juist van deze geslotenheid. De Tijm kan natuurlijk vers gebruikt worden in de keuken maar je kunt deze ook drogen voor het winterseizoen. Na het drogen de Tijm tussen de handen wrijven en in een kom laten vallen.
De Kruipende kornoelje is geen struik maar bedekt de bodem en heeft ook nog eens mooie witte bloemen. Later in het jaar krijgt de plant rode vruchten zoals ook de struik kornoeljes krijgen en smaken licht zurig, ideaal voor marmelade.

Voedselbos
Ons nieuwste project het Voedselbos, ook wel door ons 'Tiny Food Forest' genoemd omdat het maar een klein perceel is, begint mooi vorm te krijgen. Leuk dat onze buren ook meedoen met een naastliggend perceel. Natuurlijk ook hier water in de tuin en een heerlijk zitje om van het uitzicht te genieten en naar het gefluit van de vogels te luisteren.

Wijngaardslak                    Kruisbes                    Sneeuwklokjesboom 
De Wijngaardslak wordt regelmatig in deze tuin gesignaleerd. Jarenlang zeer bedreigd vanwege wildpluk maar langzaam herstelt de populatie zich. Veel schade richt deze slak niet aan.
De Kruisbes levert dit jaar voor het eerst vruchten. We hebben verschillende soorten. In het bos komt overigens een 'wilde'variant voor maar de vruchtjes zijn heel klein.
De Sneeuwklokjesboom, de naam waarom deze zo heet zal duidelijk zijn, is werkelijk een mooie aanwinst, een ware sierplant. Later komen er vruchtjes aan en die moet je jong plukken, ideaal voor in een gemengde salade.

Pruim                              Peer                             Augurkenstruik 
De Pruim heeft ondanks de late stevige nachtvorst toch nog heel wat vruchten. We hebben er twee omdat kruisbestuiving wenselijk is.
De Peer heeft vruchten die nu nog recht omhoog staan maar als ze zwaarder worden zakken ze omlaag. De bloesem was er juist na de nachtvorst.
De Augurkenstruik is ook weer zo'n struik die siertuin-waardig is maar toch nog iets eetbaars geeft. Het zijn de vruchten die een beetje op augurken lijken en goed eetbaar zijn.

Appelbes                        Olijfwilg                         Akelei 
De Appelbes is een struik met zeer mooie bloesem en je raadt het al: de bessen zijn straks goed te eten. Laat de hongerwinter maar komen..... Leuk toch prachtige planten die ook nog iets eetbaars hebben.
De Olijfwilg heeft vorig jaar groene vruchten gemaakt maar ze zijn dan nog niet rijp. Nu in het voorjaar beginnen ze te kleuren en zijn ze zoet en niet te zuur. De bloesem stelt niks voor maar daarvoor heb je wel een struik die het hele jaar groen blijft.
De Akelei is niet te eten maar wel een aanwinst langs onze vijver. Daarom zetten we deze bloem toch maar even erbij. Door het voedselbos hebben we trouwens overal bloembollen en knollen gepoot. Hierdoor hebben we vanaf half februari tot ver in mei mooie bloemen in deze tuin, een genot om op de stoelen bij de vijver te mijmeren.

Meidoorn                                         Mexicaanse meidoorn 
Tot slot nog iets over de meidoorn. Links zie je de gewone inlandse meidoorn, maar rechts zie je de Mexicaanse meidoorn. Een 'apartje' met sierlijke bloemen. Worden de groene vruchten van de Meidoorn in de late herfst knalrood en zijn ze niet fijn om te eten, de Mexicaanse meidoorn geeft ook groene vruchten die later geel worden en wat groter zijn. Ze zouden goed te eten zijn maar dat hebben we nog niet kunnen proberen. De struik staat er pas en geeft nu voor de eerste keer bloesem en waarschijnlijk vruchten. Hoe ze smaken? We laten het later in deze tuinblog weten want we hebben ze nog niet gegeten.

Leuk dat je deze tuinblog weer gevolgd hebt, volgende maand weer een nieuwe.
Reageren kun je via info@keutenberg.nl.




_________________________________________________________________



Ecotuin in de lente op 01-04-2020

De zon staat weer aan de goede kant van de evenaar en dat betekent lente. Het groeiseizoen is weer begonnen ondanks de koude nachten van de laatste tijd. Sommige planten trekken zich nergens van aan en zijn in volle groei.
Anderen zijn wat voorzichtiger en wachten totdat de nachten ook wat warmer worden.
Weer andere planten reageren vooral op de hoeveelheid licht en de lengte van de dagen.
Laten we een rondje door de tuin maken.

Eetbare sierweide 
Deze tuin is de hele winter door groen gebleven door de groenblijvende planten en struiken zoals Laurier, Wolmispel, Braziliaanse guave, Aardbeiboom en Lavendel. Nu worden ook andere kruiden en struiken snel groen. 

Vossendruif        bloesem Nashipeer             bevroren Stautonia
Veel bloembollen die we in 2018 ingezet hebben staan nu in volle bloei, zoals de Vossendruif, een echte lentebloeier. De winterbloeiers zoals Sneeuwklokje, Krokus, maar ook vroege Narcissen zijn al uitgebloeid.
De Nashipeer, evenals de Pruimenboom (zie bloesemfoto verderop) zijn vroege bloesembloeiers maar de bloesem is door vorst voor een groot deel bevroren. Een temperatuur van min 5 in de vroege ochtend heeft zijn spoor nagelaten.
De bloei van de Stautonia evenals de jonge blaadjes van de Kiwi zijn totaal bevroren. Dat betekent voor beiden de overlevingsstand: geen vruchten. De Kiwi zal later in in de lente aan nieuw blad moeten werken.

Nachtvlinder            Japanse wijnbes,               Tulp
Ondanks de koude nachten vliegen er toch al nachtvlinders. Misschien zijn ze goed te zien omdat ze plekken opzoeken waar het ook in de nacht wat warmer is, zoals kort bij huizen.
De bessenstruiken, zoals Wijnbes, beginnen langzaam groen te worden en kunnen wel een paar graden vorst verdragen.
Een andere mooie bloem die we eerder hebben geplant is deze kleine botanisch Tulp. Ik kan het iedereen aanbevelen her en der in de tuin bloembollen te planten. Let op dat je vroege en late zet zodat je een lange tijd ervan kunt genieten.
Velt organiseert een actie waarbij leden en niet-leden digitaal bloembollen kunnen kopen die dan in het najaar bezorgd worden (zie de sites en Facebook van Velt).

Laurier                          Narcis                       broedende Merel
De bloemknoppen van de laurier zijn waarschijnlijk niet bevroren maar de bloemknoppen van de Poncirius hebben het moeilijk gehad en zullen waarschijnlijk geen vruchten meer kunnen produceren.
Op de foto is een late narcis te zien, mooi wit met een prachtig oranje hart.
In een ecologische tuin horen ook plekjes gecreëerd te worden voor dieren zoals hier één van de plekjes voor een koppeltje van de Merel. Maar we hebben ook plekjes voor de Mussen, Mees, Kwikstaart en zelfs een Roodstaart.

Moestuin 
Links en rechts van de moestuin zien we vrijwel uitgebloeide Sleedoorn en kornoelje. De moestuin is geheel met de grelinette bewerkt (zie YouTube Keutenberg grelinette).
Op de voorgrond staat Knoflook. Links achter zijn de stokken te zien van Peul, Erwt en Capucijn. De slakkenwal hebben we in de winter laten staan (zie YouTube Keutenberg slakkenwal).

Witte kool                     Peterselie en Snijselderij  Peul en Doperwt
Dit jaar hebben we geen koolplanten zelf opgetrokken maar biologische gekocht. Ze staan uitgeplant in grotere potjes in de veranda zodat ze meer wortels kunnen maken. Komend weekend gaan ze de grond in.
Peterselie en Bladselderij hebben de winter overleefd en kunnen nog prima gebruikt worden om soepen en sausen te aromatiseren.
De peulvruchten hebben stevig gaas waaraan ze omhoog kunnen slingeren. Tevens is er een beschermend kuikengaas over de plantjes gezet omdat in de vroege ochtend vogels willen snoepen van de zoete blaadjes.

Daslook                         gesnoeide Braam         Knoflook 
Enkele jaren geleden hebben we een paar planten Daslook in de tuin gezet en deze hebben zich prima vermeerderd. Daslookpesto: 50 gram jonge daslookblaadjes, 100 gram walnoten (of zonnebloempitten), 100 gram ontpitte kornoeljevruchten of olijven en 100 gram half belegen geraspte kaas, zout naar eigen smaak. Alles fijn snijden en dan een paar eetlepels spijsolie erbij. Vervolgen de staafmixer erover. Eventueel spijsolie toevoegen voor een mooie gladde zachte substantie. Klaar.
De Braam achter de stammen Shiitake zijn in de winter gesnoeid en staan op het punt van uitlopen. De shiitake moet nog een dikke maand wachten alvorens ze gedompeld kunnen worden.
De Knoflook, eind oktober 2019 gepoot, staat er goed op en zal einde juni geoogst kunnen worden.

Kruidenveld
De vier kruidenperkjes hebben in het midden een struik die ook langzaam uitlopen maar daarover in een volgende blog meer. Nu is interessant wat rondom deze veldjes staat.

vijver                            bloesem Pruim            Suikerwortel
Water in onze tuin vinden we van groot belang voor de diversiteit, we hebben drie vijvers over de tuin. Amfibieën hebben het zwaar in ons milieu en 
met deze vijvers dragen we bij aan de diversiteit van deze faunasoort.
De bloesem van de Pruim is deel bevroren maar we houden goede hoop omdat we toch nog bijen rond de bloempjes zien zwermen. Een fraai gezicht.
De Suikerwortel staat er goed bij. De plant komt oorspronkelijk uit de Kaukasus. De schermbloemen in de zomer komen op stengels van een meter. De smalle wortels zijn erg zoet en kunnen bij spijzen en dranken gebruikt worden.

bloesem Appel              bloesem Krentenboom     Paardenbloem
De tijd van de bloesems is inmiddels echt aangebroken. De eerste appelbloesem op de scheiding van kruidenveld en voedselbos is er al, maar ook van het Krentenboompje en de Abrikoos.
Dit is overigens ook de tijd van bodembloeiers zoals Paardenbloem en Madeliefje.

Voedselbos
Het achterste gedeelte van ons tuinencomplex is ingericht als voedselbos, meerjarige eetbare planten die weinig onderhoud vragen. Natuurlijk houden we ook hier rekening met elementen die de diversiteit vergroten zoals een oude boomstam waarin gaatjes geboord zijn voor insecten. Maar ook aan ons zelf is gedacht, een fijn zitje bij de vijver met uitzicht over de heuvels en de tuin waar we ontspannen kunnen zitten en iets kunnen nuttigen.

Jeneverbes mannetje en vrouwtje                             Carya ovata
Jeneverbessenstruiken kwamen in het verleden op de niet beboste hellingen van het Geuldal van nature voor. In onze tuin staat een mannelijke en vrouwelijke struik. De mannetjes hebben 'doosjes' met stuifmeel die, als je er aan rammelt, een wolk van stuifmeel laat zien. Duidelijk een windbestuiver dus. De vrouwelijke plant heeft kleine 'bloempjes' die snel uitgroeien tot bolletjes die, als ze rijp zijn, de bekende blauwe kleur krijgen.
Carya Ovata, beter bekend als witte bitternoot, met eetbare noten, is onze nieuwste aanwinst in deze tuin. Twee bomen voor een goede kruisbestuiving. Ze zijn goed winterhard en vreemd genoeg nog niet zo bekend.

bloesem Peer,         eetbare tulpenbollen,          Pinksterbloem
De bloesem van de Peer begint nu mooi uit te lopen. Gelukkig wordt de nachtvorst minder waardoor deze het wel zal redden.
Rode Tulp, je vindt het mooi of niet mooi, maar als je weet dat de bollen heel goed eetbaar zijn dan kun je begrijpen dat ze in ons voedselbos staan. De bollen vermeerderen zich en in de herfst kun je ze oogsten. Natuurlijk laat je een bol staan voor het jaar erop. We hebben ze nog niet geproefd....
Pinksterbloemen zijn niet eetbaar maar bijzonder waardevol voor het Oranjetipje. Een mooi wit vlindertje met op de vleugels een oranje vlek. 
Alleen het mannetje want het vrouwtje heeft op die plek een lichtgrijze vlek.

spontane wilde plant       overzicht voedselbos                 Zomerklokje
Soms komt er een nieuwe plant je tuin binnen gewandeld zoals deze paarse helmbloem. Voor ons een teken dat dit voedselbos voor de diversiteit een meerwaarde heeft en dat vinden we verschrikkelijk belangrijk.
Van beneden af, ons zitje bij de vijver, naar boven kijkend ziet u hier het voedselbos. Dit is pas het tweede jaar dat we serieus met de inrichting bezig zijn dus de planten, struiken en bomen zullen er over 5 jaren veel robuuster uit zien.
Laten we deze blog afsluiten een heel mooi bloempje dat lijkt op een Sneeuwklokje maar later bloeit en qua vorm veel mooier is: het Zomerklokje langs onze vijver.






_________________________________________________________________




Ecotuin, overgang van winter naar lente op 01-03-2020.


Eetbare sierweide 
Is het nog winter of is het al lente? Voor sommige planten is het nog winter. Ze hebben nog helemaal geen knopvorming en vertrouwen het weer nog niet. Maar 'onderhuids', onder de bast zal de sapstroom wel op gang gekomen zijn en bereiden deze planten zich toch voor op de lente. Maar andere planten voelen al de lente of ze merken dat het daglicht al langer en sterker wordt. Overigens op een moment dat de sneeuwklokjes al uitgebloeid zijn.

Prunus tormentosa             Akebia quinata/trifoliatia                 Narcis                De Prunus tormentosa, in Nederland ook wel Struikkers genoemd, is zelfbestuivend en zit nu vol in de bloesem. Normaal is de bloesem begin april en de rijpe vruchten in juni. De struik kan ruim 3 meter worden maar met snoeien kun je zelf de grootte bepalen. De kersen zijn zurig als een morelkers maar worden zoeter als ze helemaal rijp zijn. Meestal kun je dit niet proeven omdat de vogels je voor zijn geweest.
De Akebia is een leuke klimmer met veel zijtakken die zich makkelijk langs gaas laten leiden. Een mooie bedekking dus die in de winter meestal groen blijft. De bloemknoppen zijn volop aanwezig en zullen deze maand nog wel open springen. De bloemen zijn fraai en verschillende soorten hebben verschillende kleuren van paars tot wit. De vruchten die in de zomer aan de struik hangen lijken op dikke peulen. Het vruchtvlees is heerlijk 'tropisch' zoet en wit met veel zwarte pitjes. Die liggen niet lekker in de mond. Wij maken van het vruchtvlees een limo: 1/3 vruchtvlees, 2/3 water, staafmixen en dan zeven.
Narcissen zijn ideaal om een eetbare sierweide te verfraaien en je kunt hier en daar enkele narcissen verspreid planten, evenals krokussen en sneeuwklokjes. Bloemen rond deze tijd in de tuin is altijd mooi.

Aardbeiboom                              Daslook                                 Vijg 
De Arbutus unedo, Aardbeiboom, is een mediterrane jaargroene boom (lijkt meer op een struik) die op een beschutte plek met veel zonlicht en niet te natte grond kan overleven. De kleine vruchtjes zijn nu zichtbaar, bloeit in het najaar. De vruchten, als je geluk hebt, groeien langzaam en zijn op zijn vroegst in november rijp. Ze zien er uit als frambooskleurige aardbeien en smaken bijzonder.
Een zeer waardevolle plant is daslook. De blaadjes zijn nu boven de grond gekomen en straks, eind april of begin mei komen er mooie witte bloemen aan. De omgeving ruikt dan helemaal naar 'ui' waar de plant uiteraard familie van is. Vermeerdering gaat vanzelf mits niet in de volle zon maar wel een vochthoudende plek want het is een bosplant. Ideaal dus voor schaduwplekken. Zie ook Tuinblog 2019-4. Daslook (Allium ursinum) Een vijg, er zijn tientallen soorten, is ook zo'n leuke mediterrane plant in je tuin. Ze zijn in struik of boomvorm dus je kunt de plant kiezen aan de hand van de grootte van je tuin en welwillendheid van je buren. In ons klimaat levert de plant altijd wel één oogst maar midden in de zomer ontstaan vaak opnieuw vruchten die in de regel niet rijp worden. Wellicht nog even vermelden dat woelmuizen ook dol zijn op de wortels en als ze deze ontdekt hebben is de plant verloren. Wij graven voor het planten een ruim gat waarin we eerst kuikengaas doen, dan wat grond erin, dan de plant met grond. Als de woelmuis wortels eet kan ze niet alles weg eten. Wij doen dit in principe met alle struiken en bomen. 

Nashipeer                                         Honingbes              Poncirius  trifoliata 
De Nashipeer, we hebben twee variëteiten in de voortuin, heeft al mooie bloemknoppen en bloeit normaal in april. Wellicht nu eerder met het risico van bevriezing tijdens een stevige nachtvorst. Opvallend is het stevige vlees van de vruchten in september. Vandaar dat de vruchten ook geschikt zijn om te koken en in te maken.
De Honingbes lijkt wel de hele winter te bloeien. Het zijn kleine gele bloempjes maar wel mooi van vorm. Over een paar maanden heeft ze donkerblauwe zure vruchten en als deze zoet worden is het zaak om de vogels te vlug af te zijn. Het is een dankbare struik.
De Poncirius trifoliata, soms ook wel wilde citroen genoemd, ziet er uit als een grote doornenkroon. Oppassen, de doornen kunnen een flinke wond veroorzaken. De eerste bloemen, mooi wit zoals bij de gecultiveerde citroen, komen nu al tevoorschijn maar dat is eigenlijk te vroeg. Over een maand komen de blaadjes en dan is het een mooie struik, Ook als in het najaar de citroenen eraan zitten waar je thee van kunt zetten. 

Moestuin
De moestuin lijkt op het eerste oog erg saai uit te zien. De slakkenwal hebben we laten staan, zie ook: Keutenberg, slakkenwal in moestuin Ecotuin KeutenbergMaar als je goed kijkt zijn er toch een paar interessante waarnemingen te doen. Kijk met ons mee.

Grootvruchtige kornoelje                Rabarber             Symphytum grandiflorum
Kornoelje, wij hebben een grootvruchtige soort, bloeit al in februari en nu is de bloei op zijn volst. Een struik die de tuin vroeg in het jaar fantastisch mooi versiert met gele bloemen. In augustus zitten er 'olijfvormige' vruchten met pitten aan die je kunt inmaken en later als echte olijven kunt gebruiken. Of het volgende voorjaar gebruiken voor het maken van pesto (zie het blokje over Daslook). Zie ook: Tuinblog 2019-3. Grootvruchtige Kornoelje (Cornus mas Jolico).
De Rabarber loopt nu ook uit. De planten zijn redelijk vorstbestendig. Een erg nuttige voedselplant die wel vier vierkante meter kan bedekken en onkruidvrij kan houden. De stelen zijn heerlijk als rabarbermoes of om vlaai mee te maken. Zie ook: Tuinblog 2019-6. Rabarber (Rheum rhabarbarum).
Symphytum grandiflorum (oorspronkelijk uit Kaukasus) is een smeerwortelsoort die flink woekert dus voor het bedekken van bodems ideaal, maar in de schaduw en niet in de volle zon. Opvallend is natuurlijk de vroege bloei, zachtgele bloemen weer een plant die aan het vroege voorjaar een kleurtje geeft. De bladeren zijn kaliumrijk goed voor andere planten die dit nodig hebben. Er wordt beweerd dat de plant bepaalde geneeskracht heeft. Een prima insectenplant, ook vanwege de vroege bloei.

veldsla                           Maarts viooltje                              Roodlof
Veldsla is een geweldig plantje om in je tuin te laten verwilderen. Maak je tuin niet te netjes, laat de plant staan als deze ergens op komt waar je het niet verwacht. Pluk de plant alleen weg als het echt nodig is. Het is een heerlijke gezonde wintersla. Laat de plantjes in bloei en zaad komen, je krijgt er komende winter geen spijt van.
Het Maarts viooltje is het eerste viooltje dat je op veel plaatsen kunt vinden. Iets later komt het bosviooltje. Viooltjes zijn ook weer typisch van die bloempjes die je tuin mooi maken. De bloemblaadjes zijn eetbaar en geven je wintersla een prachtige kleur.
Roodlofplanten overleven de winter doorgaans. Bij zachte winters kun je blaadjes blijven oogsten en bijvoorbeeld met veldsla, Winterpostelein en doorlevende rucola een heerlijke rauwe sla maken. Precies wat je in de winter nodig hebt. Rond deze tijd ontstaan nieuwe roosjes die tot ver in april te eten zijn, daarna is de plant uitgeput, maar natuurlijk heb je straks nieuwe voor gezaaid.

Kruidenveld
De vier kruidenveldjes liggen er nu troosteloos bij. Vooral rondom zie je nog wel mooi groen. Over een paar maanden ziet dit tuingedeelte er geheel anders uit.

Sleutelbloem                       Indiaanse bieslook                Maagdenpalm
De Sleutelbloem is spontaan onze tuin binnen gewandeld. Die laten we natuurlijk staan. Het is mooi als 'wilde natuur' je tuin koloniseert. Wij vinden het belangrijk dat in onze tuin ook inheemse natuurlijke flora een habitat hebben.
Indiaanse Bieslook blijft het hele jaar zichtbaar, evenals andere soorten Bieslook in onze tuin. Het is ook weer zo'n groengewas waar je het hele jaar van kan eten: fijn gesnipperd in soep, saus of wintersalade.
De Maagdenpalm bloeit nog steeds met fel paarsblauwe bloempjes. Ook van deze plant kunnen de bloemblaadjes gegeten worden in de wintersalade maar we zagen ze ook als versiering op pudding en taart. Het oog wil ook wat. Als je deze blog leest zal het je nu wel opgevallen zijn hoeveel je nog uit je tuin kunt eten, als je maar de juiste planten in je tuin hebt.

Voedselbos
Twee jaar geleden zijn we begonnen met het stukje weiland om te bouwen naar voedselbos. We willen de weidegedeeltes wel zo goed mogelijk in stand houden als kalkrijk voedselarm weiland, maar daarbinnen eetbare kruiden, struiken en bomen zetten. Overal in onze tuin is ook aandacht voor water zodat fauna, bijvoorbeeld amfibieën en insecten zoals libellen een natuurlijke habitat hebben.

Grote pimpernel                     Chinese braam                   Aardkastanje
De grote pimpernel is een inheemse plant waarvan de blaadjes eetbaar zijn. Duidelijk is, dat de wintersla, waarover in deze blog al veel geschreven is, veel soorten heeft. Of we ooit het Pimpernelblauwtje in de tuin krijgen???
De Chinese braam is één van onze nieuwe soorten in de tuin. Het is een kruipende soort met dezelfde vruchten als de, bij ons bekende, braam. Leuk om uit te proberen wat deze bodembedekker in het voedselbos gaat doen.
De Aardkastanje, een plant die overigens in Zuid-Limburg nog sporadisch in het wild staat, is ook zo'n soort. De knolletjes die onder de grond zitten zijn eetbaar. Je kunt ze het hele jaar door eten, ook rauw dus weer prima voor de wintersla. Haal niet alles uit de grond zodat ze zich nog kunnen vermeerderen. Geef dit plantje de ruimte in je tuin.

Olifantenpoot                      Eetbare tulp                 Oerprei
De Olifantenpoot is een soort 'knoflook' met knollen die zo groot kunnen worden als pingpongballen. Ook het hele jaar oogstbaar. Natuurlijk zit er een looksmaak aan de knollen maar toch anders als zijn bekendere broertje (of zusje?). Geschild en in kleinere stukjes gesneden kan hij/zij gewoon in de knoflookpers. Doe er voor het bakken een snuifje zout over heen en de smaak wordt nog intenser.
Tulpenbollen kun je ook eten maar dat wisten ze in de oorlog al. Overigens zijn niet alle soorten eetbaar. Eet alleen de bollen die voor consumptie geschikt zijn, je weet dan ook zeker dat ze niet onder het vergif zitten. Uiteraard laat je voldoende tulpenbollen staan voor het volgend jaar.
Oerprei zou de meest oorspronkelijke vorm van prei zijn. Andere soorten Prei zouden hier van afgeleid zijn. De plant is winterhard en laat zich goed vermeerderen. Nu is Prei sowieso winterhard, maar wat plukjes van deze oorspronkelijke soort in je tuin is natuurlijk erg leuk, maar ook erg lekker.

Klus in maart, stammen enten met shiitake deuvels

De maand maart vraagt al heel wat werkzaamheden voor het tuinseizoen. Als het iets droger wordt gaat de grelinette de grond in zie ook: Keutenberg, grelinette ecotuin Keutenberg.
Het voor-zaaien is in volle gang, in februari is hiermee al begonnen. De zoete aardappel staat al in potjes bij de centrale verwarming en loopt al heel mooi uit. Binnenkort kunnen de eerste uitlopers in aparte potjes gezet worden. Ook bepaalde mediterrane soorten zijn al voor-gezaaid in de kweekbakjes en beginnen uit te lopen. Tuinbonen, één van de vroegste die de grond in kan, zaaien wij altijd voor in potjes. Ze krijgen dan een voorsprong en de zwarte luis heeft straks minder kans.
Inmiddels hebben wij bij onze vrienden van pension Groenewoud in Swalmen weer toen eiken stammetjes gehaald met een zakje Shiitake-pluggen. Halverwege maart worden de stammen van zijtakjes ontdaan, met een ijzerborstel het mos eraf geveegd en dan met boortje 6.5 gaatjes geboord. Daar wordt het shiitake-mycelium die in de pluggen zit in geënt. Deze pluggen hebben een jaar tijd nodig om het mycelium door het eikenhout te laten lopen. Volgend jaar kunnen we ze dan (pas....) bij 20 graden in water 24 uur dompelen en na een paar dagen hopen we dan de eerste shiitake te oogsten. Nu gebruiken we de vorig jaar geënte stammetjes maar ook van eerdere jaren want die doen het nog goed. We laten de stammetjes wel een paar dagen binnen in de veranda staan zodat ze iets warmen blijven en daardoor zal het mycelium beter doorgroeien. Zie ook: Tuinblog 2019-5. Shiitake (Lentinula edodes).
Moraal van dit verhaal: Ook tuinieren in de eetbare tuin vraagt vooruit denken.




_________________________________________________________________




Ecotuin in de winter 01-02-2020.

Februari is natuurlijk nog een echte wintermaand en soms zelfs nog kouder dan januari. Sommige planten kunnen gewoon niet wachten tot het echt lente wordt en beginnen al tot leven te komen. Ze laten voorzichtig eerste blaadjes zien of ze hebben bloemknoppen die brutaal uitlopen alsof ze zeggen: 'je doet me toch niks meer'. Natuurlijk kan deze vroege uitloop bevriezen maar ze bewaren genoeg kracht om eventueel later in het jaar opnieuw uit te lopen. Een aantal planten zijn goed opgewassen tegen een strenge vorst. Als deze vorst, bijvoorbeeld in december, voorbij is krijgen ze in een zachte januarimaand een signaal om de sapstroom op gang te brengen. Wanneer februari of maart dan strenge nachtvorsten heeft, kunnen deze planten vanwege de sapstroom alsnog bevriezen en sterven. Je kunt als plant vaak beter in een klimaat staan waar het langer heel hard vriest en als de lente aanbreekt dan ook goed aanbreekt.
Laten we eens door de tuin gaan en kijken wat er zich zo allemaal al ontwikkelt.
.

Eetbare sierweide

De tuin langs de weg aan de zijkant van ons huis heeft meerdere functies. In de winter kunnen we de tuinkas gebruiken om koffie te drinken. Er is een verwarmingslamp en het is er heerlijk zitten tussen de deels nog groene struiken. In de zomer worden in de kas planten gekweekt zoals komkommers e.d. Onze tuinen zijn allemaal bedoeld voor eetbare planten. Daarnaast willen we een parkachtig landschap scheppen dat past bij de omgeving. Ondanks dat het veelal exoten zijn. Een heerlijke plek om in het zomerseizoen te vertoeven.
De eetbare siertuin begint langzaam nieuw leven te tonen naast het oude leven dat de vorst heeft doorstaan. De lavendelcirkel is mooi groen gebleven. Op de achtergrond staat de Japanse wolmispel er nog mooi groen bij. Helemaal links staat de Laurier er ook prima bij en levert heerlijke kruidige bladen voor in de vegetarische kruidensaus en de witte koolsoep. Sneeuwklokjes bloeien volop en ze werden vroeger medicinale krachten toegedicht.

Poncirus trifoliata, wilde citroen, heeft al veel nieuwe bloemknoppen ondanks dat deze in oktober nog enkele bloempjes had.
De citroenboom met echte eetbare citroenen, heeft de winter ook overleefd. Het eerste citroentje lijkt ongeschonden gebleven ondanks een paar stevige nachtvorsten. 
Hemerocallis, daglelie, met de zomer heerlijke eetbare oranje bloemen begint ook al fanatiek uit te lopen

De Laurier heeft al bloemknoppen. De vraag is of deze bij een strenge nachtvorst overleven maar we zullen het zien.
Olifantenknoflook, Allium ampeloprasum var. Ampeloprasum, groeit vanaf december bij een zachte winter flink door en heeft in februari al veel groen. In mei kun je er van eten,
Nankingkers, Prunus tormentosa wordt 3 meter hoog en heeft nu volop bloemknoppen, de blaadjes komen iets later. Heerlijke bitterzoete vruchtjes en dat vinden de vogels ook. Het is dan ook altijd een gevecht tussen de vogels en ons wie ze kan eten als ze rijp zijn.


Sneeuwklokjes, uitvoerig beschreven in het blad van het Natuur Historisch Genootschap Limburg van februari, zijn fantastische lichtpuntjes in elke tuin in de winter. In het verleden werden aan de plantjes geneeskrachtige werkingen toegeschreven.
Sambuca nigra, zwarte vlier, we hebben meerdere variëteiten, loopt ook altijd vroeg uit, maar het zijn struiken die in ons klimaat thuis horen. De eerste blaadjes zijn al in februari zichtbaar. De bloesem die in mei aan de struiken komt wordt verwerkt tot vlierbloesemsiroop.
Narcissen zijn in februari vol in de knop maar we hebben elders op zeer gunstige plekken al een paar bloemen gezien. Dat ze nog maar even wachten want het kan nog stevig winteren.

Uitgebloeide Japanse wolmispel.

Sierlijke moestuin
Deze tuin ligt achter het huis. Vanaf het terras heb je een mooi uitzicht met voorin een vijver en achterin onder de Walnoot een kas voor het kweken van tomaten Achterin is ook de kippenren.
De meidoornhaag, kruidenborders om de veldjes waar wisselteelt plaats vindt, de bogen over het middenpad die straks voor tomaten en pronkbonen bedoeld zijn maken deze productietuin tot een fraaie tuin. Sommige kruiden blijven ook in de winter groen. 

Kervel is interessant omdat ze telkens opnieuw door groeit, ook na het snoeien. Dit snoeien doen we met een schaar, niet te kort bij het hart waardoor de plantjes opnieuw uitlopen, ook in een zachte winter.
Grootvruchtige kornoelje, Cornus mas Jolico, is één van de soorten die ook heel vroeg mooie gele bloempjes krijgt. De knoppen staan op springen.
In het najaar kun je van de vruchten limonadesiroop maken. 
Maagdenpalm bloeit ook al, maar dat is zeker niet vreemd. Het is een fijne bodembedekker die achter in de tuin zijn plekje heeft gevonden. Ook weer zo'n plantje die in de donkere dagen voor iets fleurigs zorgt.

Chinese bieslook en Oerprei, op het moment dat ze afsterven zie je eigenlijk al de nieuwe uitlopertjes tevoorschijn komen. Zeer waardevolle planten die ervoor zorgen dat je vrijwel het hele jaar iets groens te eten hebt en dan nog wel rechtstreeks uit de tuin.
Knoflook wordt einde oktober begin november in de tuin gepoot. Rond deze tijd steken de geplante teentjes hun groene kopjes boven de aarde om vervolgens stevig door te groeien, maar wel afhankelijk van de temperatuur. De teentjes kunnen dus goed tegen de vorst. In het najaar gepoot leveren de planten grotere opbrengst dan in het voorjaar gepoot.
Prei (gewone winter) staat nog in de tuin en wordt geoogst op het moment dat je een plant nodig hebt voor je maaltijd.

Kruidenveld
Het kruidenveld is driedimensionaal gemaakt. Door de kastanje palen ontstaan er meerdere biotopen. Gedeeltes in de zon maar ook in de halfschaduw. Daarbij is er ruimte voor klimmende planten.

Zoethoutgras, Acorus gramineus, niet te verwarren met de zoethoutplant, blijft de hele winter groen. Heerlijk om met gemengde groene thee te combineren want het geeft een fijne zoethoutsmaak.
Indianen bieslook, Allium cernuum, ook vrijwel het hele jaar groen, kun je gebruiken als andere biesloken (of als preivervanger) en heeft weer net een ietsje andere smaak.
Kruipende kornoelje, Cornus canadensis, ziet er helemaal anders uit dan de bekende kornoeljestruiken en toch valt dit kruipende plantje onder de kornoelje. Dat wordt zichtbaar als je de bloempjes en de bessen ziet, maar daar is het nog te vroeg voor. De zurige bessen zijn lekker om een tisane (kruidenthee) van te maken.

Tiny food forest
Ook wij gaan met de mode mee en noemen onze weide met verschillende planten, struiken en bomen foodforest. Omdat het maar een klein stuk tuin is, is de naam Tiny Food Forest geboren. Onze buren doen ook mee met een stuk van hun tuin dus is het ook een beetje 'samentuin' of 'together foodforest'. Wel mooi dat dit gedeelte aansluit bij het hellingbos achter onze tuin.

Abrikoos is vorig jaar geplant, evenals verschillende andere bomen. Wanneer de eerste vruchten zullen komen is afwachten.
Zilverbes, Elaegnus ebbingei, er zijn verschillende varianten waarvan er eentje in het weiland naast ons is geplant, is ook weer zo'n mooie wintergroene struik. Deze kan overigens flink uitdijen maar door snoeien kun je de grootte zelf bepalen. De vruchtjes zijn vers eetbaar en te verwerken als fruit.
Augurkenstruik, Decaisnea fargesii, niet het hele jaar groen maar geeft wel aparte vruchten en vooraf een mooie bloei.


Jeneverbes.
We hebben er enkele staan, mannelijke en vrouwelijke. Op deze manier krijg je meer vruchtjes. Het zijn mooie langzaam groeiende jaarrond groene struiken. De bessen zijn het eerste jaar grijsachtig groen maar het jaar daarop worden ze diep blauw en uiteindelijk zwart. Ze worden gebruikt om de smaak aan jenever te geven maar zouden ook geneeskrachtig zijn. De smaak is apart en kunnen soepen en sausen een extra smaakdimensie geven. Een aanwinst in elke tuin.

Rond 1 maart verschijnt weer een nieuwe blog.




_________________________________________________________________





Ecotuin in de winter 01-01-2020. 

Elke maand een nieuwe blog over onze tuinervaringen in de Ecotuin Keutenberg.

Van maand tot maand tonen we de ontwikkelingen in de Ecotuin Keutenberg. Wat kun je allemaal waarnemen; wat ondernemen we in de tuin; wat zijn de resultaten; wat kunnen we met de producten doen.
We zullen ook aandacht besteden aan de minder fijne gebeurtenissen zoals zaad dat niet goed is uitgekomen, plantjes die opgevreten worden of ziek dreigen te worden en welke maatregelen we hiertegen ondernemen. We houden ook van experimenteren, nieuwe ideeën die we uitproberen.

 

Sierweide
Onze tuin bestaat uit verschillende delen:
De Eetbare Siertuin heeft veel planten die mooi zijn en ook nog iets eetbaars opleveren. Een aantal struiken komen uit andere delen van de wereld maar kunnen goed in ons klimaat gedijen.
De Sierlijke moestuin is een schoolvoorbeeld van hoe je kunt moestuinieren in samenwerking met de natuur, dus ecologisch verantwoord. Ook hier vind je, naast typische inlandse producten, groente uit andere werelddelen. De wijze van inrichten van deze tuin zorgt voor een mooie uitstraling.
De kruidenborders zijn geïntegreerd in de hele tuin, maar er zijn daarnaast vier veldjes met speciale kruiden en stuiken met een aparte gebruikswaarde.
Het kleine voedselbos, dat we samen met onze naaste buren hebben, heeft veel struiken en bomen die ons jaarrond van voedsel zullen voorzien. In dit bos, maar ook elders, zijn kleine bloemrijke grasveldjes en vijvers.
Snoeiafval is schuilhout voor veel dieren en wordt op speciale hopen gelegd. In 'opgeruimde' tuinen hebben veel diersoorten geen kans van overleven.
We hopen hiermee interesse op te wekken en kennis te bieden voor een ecologisch verantwoorde manier van tuinieren, zonder kunstmest en chemisch synthetische bestrijdingsmiddelen maar wel in samenwerking met de natuur.  

Rijp op de Japanse wijnbes, de eerste sneeuwklokjes tonen hun witte bloemknopjes, bloei van de honingbes en in mei de eerste bessen dragen. 

Zelfs in januari is er van alles te zien. De oude bloei van de fazantenbes, de eerste vruchtknopjes aan de aardbeiboom, het citroentje moet nog groeien. Saai is de tuin allerminst. 

De Japanse wolmispel behoudt haar bladeren in de winter. In de kas staan nog paprika's die de nachtvorsten hebben overleefd en gegeten kunnen worden. De postelein biedt vers groen. 

De tweede vruchtzetting van vijgen uit 2019 hangt nog aan de struik maar is helaas niet meer eetbaar.

Moestuin
De sierlijke moestuin heeft op sommige veldjes nog veel eetbare groenten, zoals snijbiet, spruitjes, winterprei, pastinaak Links staan soorten groen onder plastiek zodat ze de nachtvorst overleven. Over de laatste witte kool hebben we een emmer gezet. Het meeste is natuurlijk ingekuild.
De slakkenwal hebben we deze keer laten staan.

Ook kleine vijvers zijn belangrijk in de moestuin. Verschillende amfibieën kunnen erin "wonen". De bloemknoppen van de kornoelje staan op springen evenals de bloem van schorseneer.

Spruiten, rode snijbiet, gele snijbiet kunnen wel wat vorst hebben. Heerlijk om mee te koken, wokken of bakken. 

Wilde prei en de Chinese Bieslook zijn als eerste verse groeten een mooie aanvulling op de "oude"groenten. De kippen helpen mee met het opeten van "rest" groenten.

Kruidenveld
De speciale veldjes voor aparte kruiden en struiken liggen te wachten op de lente.

En toch, de winter heeft wel wat.......

Tiny food forest
Als alle bomen en struiken hun blad verloren hebben staan in het voedselbos  struiken die hun groene blad heldhaftig verdedigen tegen de koude.

De wintertijd is vooral een tijd waarin de natuur in rust is ondanks de groene bladeren, "oude" vruchten en bloemen.

Rust die toch nog verbazingwekkend mooie plaatjes oplevert zoals hier van de kaardenbol, het groen van de kardoen en de nieuw aangelegde vijver.

Maar toch, het nieuwe groen laat zich zien zoals hier van de sleutelbloem, onzelievevrouwebedstro en ook al de bloei van de witte dovenetel.