Keutenberg

Bed and Breakfast en Ecotuin


Tuinblog 2020


Ecotuin in de winter 01-02.

Februari is natuurlijk nog een echte wintermaand en soms zelfs nog kouder dan januari. Sommige planten kunnen gewoon niet wachten tot het echt lente wordt en beginnen al tot leven te komen. Ze laten voorzichtig eerste blaadjes zien of ze hebben bloemknoppen die brutaal uitlopen alsof ze zeggen: 'je doet me toch niks meer'. Natuurlijk kan deze vroege uitloop bevriezen maar ze bewaren genoeg kracht om eventueel later in het jaar opnieuw uit te lopen. Een aantal planten zijn goed opgewassen tegen een strenge vorst. Als deze vorst, bijvoorbeeld in december, voorbij is krijgen ze in een zachte januarimaand een signaal om de sapstroom op gang te brengen. Wanneer februari of maart dan strenge nachtvorsten heeft, kunnen deze planten vanwege de sapstroom alsnog bevriezen en sterven. Je kunt als plant vaak beter in een klimaat staan waar het langer heel hard vriest en als de lente aanbreekt dan ook goed aanbreekt.
Laten we eens door de tuin gaan en kijken wat er zich zo allemaal al ontwikkelt.

Eetbare sierweide
De tuin langs de weg aan de zijkant van ons huis heeft meerdere functies. In de winter kunnen we de tuinkas gebruiken om koffie te drinken. Er is een verwarmingslamp en het is er heerlijk zitten tussen de deels nog groene struiken. In de zomer worden in de kas planten gekweekt zoals komkommers e.d. Onze tuinen zijn allemaal bedoeld voor eetbare planten. Daarnaast willen we een parkachtig landschap scheppen dat past bij de omgeving. Ondanks dat het veelal exoten zijn. Een heerlijke plek om in het zomerseizoen te vertoeven.

De eetbare siertuin begint langzaam nieuw leven te tonen naast het oude leven dat de vorst heeft doorstaan. De lavendelcirkel is mooi groen gebleven. Op de achtergrond staat de Japanse wolmispel er nog mooi groen bij. Helemaal links staat de Laurier er ook prima bij en levert heerlijke kruidige bladen voor in de vegetarische kruidensaus en de witte koolsoep. Sneeuwklokjes bloeien volop en ze werden vroeger medicinale krachten toegedicht.

Poncirus trifoliata, wilde citroen, heeft al veel nieuwe bloemknoppen ondanks dat deze in oktober nog enkele bloempjes had.
De citroenboom met echte eetbare citroenen, heeft de winter ook overleefd. Het eerste citroentje lijkt ongeschonden gebleven ondanks een paar stevige nachtvorsten. 
Hemerocallis, daglelie, met in de zomer heerlijke eetbare oranje bloemen begint ook al fanatiek uit te lopen.

De Laurier heeft al bloemknoppen. De vraag is of deze bij een strenge nachtvorst overleven maar we zullen het zien.
Olifantenknoflook, Allium ampeloprasum var. Ampeloprasum, groeit vanaf december bij een zachte winter flink door en heeft in februari al veel groen. In mei kun je er van eten,
Nankingkers, Prunus tormentosa wordt 3 meter hoog en heeft nu volop bloemknoppen, de blaadjes komen iets later. Heerlijke bitterzoete vruchtjes en dat vinden de vogels ook. Het is dan ook altijd een gevecht tussen de vogels en ons wie ze kan eten als ze rijp zijn.

Sneeuwklokjes, uitvoerig beschreven in het blad van het Natuur Historisch Genootschap Limburg van februari, zijn fantastische lichtpuntjes in elke tuin in de winter. In het verleden werden aan de plantjes geneeskrachtige werkingen toegeschreven.
Sambuca nigra, zwarte vlier, we hebben meerdere variëteiten, loopt ook altijd vroeg uit, maar het zijn struiken die in ons klimaat thuis horen. De eerste blaadjes zijn al in februari zichtbaar. De bloesem die in mei aan de struiken komt wordt verwerkt tot vlierbloesemsiroop.
Narcissen zijn in februari vol in de knop maar we hebben elders op zeer gunstige plekken al een paar bloemen gezien. Dat ze nog maar even wachten want het kan nog stevig gaan winteren.

De bijzondere Japanse wolmispel is een bijzonder fraaie struik met grote leerachtige bladeren die zorgt voor een tropische look. De bloemen verschijnen in oktober/november. Deze uitgebloeide bloemen hebben op een paar plekken een aanzet van een uitlopend vruchtbeginsel. Of ze de vorst overleefd hebben en we in het voorjaar kunnen genieten van mooie lekkere oranje vruchtjes? Omdat deze plant doorgaans in de winter groen blijft een aanrader voor mensen die niks hebben met kale bomen in de winter. Samen met planten als Laurier, Aardbeiboom, Braziliaanse guave, Akebia, Olijfwilg en Rhus aromatica erg mooi voor een groene tuin in de winter.

Sierlijke moestuin
Deze tuin ligt achter het huis. Vanaf het terras heb je een mooi uitzicht met voorin een vijver en achterin onder de Walnoot een kas voor het kweken van tomaten Achterin is ook de kippenren.
De meidoornhaag, kruidenborders om de veldjes waar wisselteelt plaats vindt, de bogen over het middenpad die straks voor tomaten en pronkbonen bedoeld zijn maken deze productietuin tot een fraaie tuin. Sommige kruiden blijven ook in de winter groen.

Kervel is interessant omdat ze telkens opnieuw door groeit, ook na het snoeien. Dit snoeien doen we met een schaar, niet te kort bij het hart waardoor de plantjes opnieuw uitlopen, ook in een zachte winter.
Grootvruchtige kornoelje, Cornus mas Jolico, is één van de soorten die ook heel vroeg mooie gele bloempjes krijgt. De knoppen staan op springen. In het najaar kun je van de vruchten limonadesiroop maken.
Maagdenpalm bloeit ook al, maar dat is zeker niet vreemd. Het is een fijne bodembedekker die achter in de tuin zijn plekje heeft gevonden. Ook weer zo'n plantje die in de donkere dagen voor iets fleurigs zorgt.

Chinese bieslook en Oerprei, op het moment dat ze afsterven zie je eigenlijk al de nieuwe uitlopertjes tevoorschijn komen. Zeer waardevolle planten die ervoor zorgen dat je vrijwel het hele jaar iets groens te eten hebt en dan nog wel rechtstreeks uit de tuin.
Knoflook wordt einde oktober begin november in de tuin gepoot. Rond deze tijd steken de geplante teentjes hun groene kopjes boven de aarde om vervolgens stevig door te groeien, maar wel afhankelijk van de temperatuur. De teentjes kunnen dus goed tegen de vorst. In het najaar gepoot leveren de planten grotere opbrengst dan in het voorjaar gepoot.
Prei (gewone winter) staat nog in de tuin en wordt geoogst op het moment dat je een plant nodig hebt voor je maaltijd.

Kruidenveld
Het kruidenveld is driedimensionaal gemaakt. Door de kastanje palen ontstaan er meerdere biotopen. Gedeeltes in de zon maar ook in de halfschaduw. Daarbij is er ruimte voor klimmende planten.


Zoethoutgras, Acorus gramineus, niet te verwarren met de zoethoutplant, blijft de hele winter groen. Heerlijk om met gemengde groene thee te combineren want het geeft een fijne zoethoutsmaak.
Indianen bieslook, Allium cernuum, ook vrijwel het hele jaar groen, kun je gebruiken als andere biesloken (of als preivervanger) en heeft weer net een ietsje andere smaak.
Kruipende kornoelje, Cornus canadensis, ziet er helemaal anders uit dan de bekende kornoeljestruiken en toch valt dit kruipende plantje onder de kornoelje. Dat wordt zichtbaar als je de bloempjes en de bessen ziet, maar daar is het nog te vroeg voor. De zurige bessen zijn lekker om een tisane (kruidenthee) van te maken.

Tiny food forest
Ook wij gaan met de mode mee en noemen onze weide met verschillende planten, struiken en bomen foodforest. Omdat het maar een klein stuk tuin is, is de naam Tiny Food Forest geboren. Onze buren doen ook mee met een stuk van hun tuin dus is het ook een beetje 'samentuin' of 'together foodforest'. Wel mooi dat dit gedeelte aansluit bij het hellingbos achter onze tuin.


Abrikoos is vorig jaar geplant, evenals verschillende andere bomen. Wanneer de eerste vruchten zullen komen is afwachten.
Zilverbes, Elaegnus ebbingei, er zijn verschillende varianten waarvan er eentje in het weiland naast ons is geplant, is ook weer zo'n mooie wintergroene struik. Deze kan overigens flink uitdijen maar door snoeien kun je de grootte zelf bepalen. De vruchtjes zijn vers eetbaar en te verwerken als fruit.
Augurkenstruik, Decaisnea fargesii, niet het hele jaar groen maar geeft wel aparte vruchten en vooraf een mooie bloei.


Jeneverbes.
We hebben er enkele staan, mannelijke en vrouwelijke. Op deze manier krijg je meer vruchtjes. Het zijn mooie langzaam groeiende jaarrond groene struiken. De bessen zijn het eerste jaar grijsachtig groen maar het jaar daarop worden ze diep blauw en uiteindelijk zwart. Ze worden gebruikt om de smaak aan jenever te geven maar zouden ook geneeskrachtig zijn. De smaak is apart en kunnen soepen en sausen een extra smaakdimensie geven. Een aanwinst in elke tuin.

Rond 1 maart verschijnt weer een nieuwe blog.

________________________________________________________________


Ecotuin in de winter 01-01. 

Elke maand een nieuwe blog over onze tuinervaringen in de Ecotuin Keutenberg.

Van maand tot maand tonen we de ontwikkelingen in de Ecotuin Keutenberg. Wat kun je allemaal waarnemen; wat ondernemen we in de tuin; wat zijn de resultaten; wat kunnen we met de producten doen.
We zullen ook aandacht besteden aan de minder fijne gebeurtenissen zoals zaad dat niet goed is uitgekomen, plantjes die opgevreten worden of ziek dreigen te worden en welke maatregelen we hiertegen ondernemen. We houden ook van experimenteren, nieuwe ideeën die we uitproberen.


Sierweide

Onze tuin bestaat uit verschillende delen:

De Eetbare Siertuin heeft veel planten die mooi zijn en ook nog iets eetbaars opleveren. Een aantal struiken komen uit andere delen van de wereld maar kunnen goed in ons klimaat gedijen.
De Sierlijke moestuin is een schoolvoorbeeld van hoe je kunt moestuinieren in samenwerking met de natuur, dus ecologisch verantwoord. Ook hier vind je, naast typische inlandse producten, groente uit andere werelddelen. De wijze van inrichten van deze tuin zorgt voor een mooie uitstraling.
De kruidenborders zijn geïntegreerd in de hele tuin, maar er zijn daarnaast vier veldjes met speciale kruiden en stuiken met een aparte gebruikswaarde.
Het kleine voedselbos, dat we samen met onze naaste buren hebben, heeft veel struiken en bomen die ons jaarrond van voedsel zullen voorzien. In dit bos, maar ook elders, zijn kleine bloemrijke grasveldjes en vijvers.
Snoeiafval is schuilhout voor veel dieren en wordt op speciale hopen gelegd. In 'opgeruimde' tuinen hebben veel diersoorten geen kans van overleven.

We hopen hiermee interesse op te wekken en kennis te bieden voor een ecologisch verantwoorde manier van tuinieren, zonder kunstmest en chemisch synthetische bestrijdingsmiddelen maar wel in samenwerking met de natuur. 

Rijp op de Japanse wijnbes, de eerste sneeuwklokjes tonen hun witte bloemknopjes, bloei van de honingbes en in mei de eerste bessen dragen.

Zelfs in januari is er van alles te zien. De oude bloei van de fazantenbes, de eerste vruchtknopjes aan de aardbeiboom, het citroentje moet nog groeien. Saai is de tuin allerminst.

De Japanse wolmispel behoudt haar bladeren in de winter. In de kas staan nog paprika's die de nachtvorsten hebben overleefd en gegeten kunnen worden. De postelein biedt vers groen. 

De tweede vruchtzetting van vijgen uit 2019 hangt nog aan de struik maar is helaas niet meer eetbaar.

Moestuin

De sierlijke moestuin heeft op sommige veldjes nog veel eetbare groenten, zoals snijbiet, spruitjes, winterprei, pastinaak Links staan soorten groen onder plastiek zodat ze de nachtvorst overleven. Over de laatste witte kool hebben we een emmer gezet. Het meeste is natuurlijk ingekuild.
De slakkenwal hebben we deze keer laten staan.

Ook kleine vijvers zijn belangrijk in de moestuin. Verschillende amfibieën kunnen erin "wonen". De bloemknoppen van de kornoelje staan op springen evenals de bloem van schorseneer.
 

Spruiten, rode snijbiet, gele snijbiet kunnen wel wat vorst hebben. Heerlijk om mee te koken, wokken of bakken. 

Wilde prei en de Chinese Bieslook zijn als eerste verse groeten een mooie aanvulling op de "oude"groenten. De kippen helpen mee met het opeten van "rest" groenten.

Kruidenveld
De speciale veldjes voor aparte kruiden en struiken liggen te wachten op de lente.

En toch, de winter heeft wel wat.......

Tiny food forest
Als alle bomen en struiken hun blad verloren hebben staan in het voedselbos  struiken die hun groene blad heldhaftig verdedigen tegen de koude.

De wintertijd is vooral een tijd waarin de natuur in rust is ondanks de groene bladeren, "oude" vruchten en bloemen.

Rust die toch nog verbazingwekkend mooie plaatjes oplevert zoals hier van de kaardenbol, het groen van de kardoen en de nieuw aangelegde vijver.


Maar toch, het nieuwe groen laat zich zien zoals hier van de sleutelbloem, onzelievevrouwebedstro en ook al de bloei van de witte dovenetel.